Bloomberg Businessweek Türkiye’nin 2025 yıl sonu sayısı dünyada ve Türkiye’deki önemli konu başlıklarını ayrıntılandırarak yılın geneli hakkında bir bakış açısı sunuyor.

2025 yılı, Türkiye ekonomisinde dezenflasyonun sürdüğü ancak patikanın revizyona uğradığı, büyümenin ise iç talep ve inşaat ağırlıklı seyrettiği bir yıl olarak kayda geçti. İşgücü piyasasında manşet işsizlik görece istikrarlı kalırken, geniş tanımlı işsizlik ve atıl işgücü oranlarının yüksek seyri, istihdamdaki kırılganlıkların sürdüğünü gösterdi. Cari dengede yılın ilk aylarında belirgin açıklar öne çıkarken, dış ticaret açığı ise ihracattaki artışa rağmen ithalat baskısı nedeniyle yıl boyunca devam etti. Maliye politikasında bütçe dengesi, gelir ve harcama kalemlerindeki ayrışmanın etkisiyle yıl boyunca açık ve fazla arasında sert dalgalanmalar gösterdi.

2025 yılında reel sektör sıkı finansal koşullardan dolayı zor bir yıl yaşadı. Özellikle emek yoğun sektörlerden tekstil ve hazır giyim, ayakkabıcılık sektörü en çok kan kaybı yaşayan sektörlerin başında geldi. 2025 yılının ilk 11 ayında 2 bin 535 şirket konkordato ilan etti.

Dünyada jeopolitik dengelerin hızla yeniden şekillendiği bir yıl geride kaldı. Savaşlar, büyük güçler arasındaki gerilimler, enerji güvenliği ve kritik hammaddeler etrafındaki mücadeleler 2025’e damgasını vurdu. Ukrayna’dan Orta Doğu’ya, Washington’dan Pekin’e uzanan başlıklarda “askeri güç– ekonomik baskı–tedarik zinciri” üçgeni belirleyici oldu. İşte 2025’in küresel jeopolitiğini tanımlayan ana dosyalar…

Son yıllarda ralliye ve yüksek getirilere alışmış olan borsa yatırımcıları 2025’i hiç de güzel anmıyor. Yıla büyük umutlarla başlayan yatırımcılar bir yanda siyasette yaşanan belirsizlik, diğer yanda ABD Başkanı Trump’ın tarife açıklamaları ve buna bağlı olarak Fed belirsizliği gibi nedenlerle 2025’ten umduklarını bulamadı. Borsa yıl boyunca 2.500 puanlık bantta dalgalanırken, hisse senedi yatırımcıları mevduat ve altındaki yüksek getirileri izlemekle yetindi.

2025 yılında dünya ekonomisi iki ana eksende yol bulmaya çalıştı. Bir yanda ticaret savaşlarının gölgesi, diğer yanda yapay zekânın piyasaları altüst eden yükselişi... Volatilitenin nefes kestiği bu 12 ayda, küresel piyasaların karnesine yakından bakalım.

Ukrayna üzerinden Avrupa’ya akan Rus gazının kesilmesi, ABD’de Trump yönetiminin enerji politikalarında radikal dönüşüm, Çin’in yenilenebilir enerjide 1 TW eşiğini aşması ve yapay zekâ veri merkezlerinin enerji talebinde büyük bir sıçrama yaşatması 2025’in belirleyici gelişmeleri oldu. Türkiye ise Akkuyu Nükleer Santrali’nde son viraja girerken, milyarlarca metreküplük LNG anlaşmalarıyla enerji güvenliğini pekiştirdi.

Yapay zekâ 2025 yılında teknoloji şirketlerinin büyüme hikâyesi olmaktan çıkıp, küresel sermaye akımlarını, altyapı yatırımlarını ve devlet politikalarını şekillendiren bir yapıya dönüştü. Yıl boyunca artan yatırımlar kadar, büyümenin nasıl finanse edileceği ve sürdürülebilirliği piyasaların temel tartışma alanlarından biri hâline geldi.

2025, tarım ve gıda sektöründe iklim şokları, salgın hastalıklar ve maliyet baskısının aynı anda çalıştığı “eşzamanlı şoklar yılı” olarak kayda geçti. Zirai donun meyvecilikte açtığı derin yara, kuraklığın tahıl ürünlerine verdiği zarar üretimi sert düşürdü. Şap ve kuş gribi hayvancılıkta kayıp yaratan salgın hastalıklar arz–fiyat dengesini daha da bozdu. Tüm bu gelişmelere kronik sorunların da eklenmesiyle küçülen tarım sektörü için 2025 kayıp yıl oldu.

2025 yılı, Türkiye’de çalışma yaşamı için hem ekonomik dengelerin korunmaya çalışıldığı hem de çalışma modellerinde yapısal değişimlerin tartışıldığı bir yıl olarak kayıtlara geçti. 2025 yılı istihdam ve çalışma hayatı açısından, dezenflasyonun istenen hızda düşmemesi ancak ücret ve maaşların gerçekleşen enflasyona göre değil de hedef enflasyona göre artırılması nedeniyle gelir/gider makasının açıldığı bir yıl oldu.