Businessweek
Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine aboneliğiniz boyunca tam erişim sağlayabilirsiniz. Abone Ol

Teknoloji

Çin'den Küresel Ekonomide Kelebek Etkisi
DeepSeek'in hızlı yükselişi ve bir anda küresel ekonomiyi sarsması, yapay zekâ alanındaki rekabetin ne denli dinamik ve öngörülemez olduğunu gösteriyor.
  • 31 Ocak 2025 14:52
  • Ercüment Büyükşener
Çin'den Küresel Ekonomide Kelebek Etkisi

Geçtiğimiz hafta tanıtılan Çin merkezli yapay zekâ asistanı DeepSeek, teknoloji dünyasında büyük bir yankı uyandırdı. Uygulama, kısa sürede ABD'nin Apple App Store'unda en çok indirilen ücretsiz uygulama haline gelerek, Silikon Vadisi'nde ve küresel piyasalarda sarsıcı etkiler yarattı. Öyle ki, bu gelişme NVIDIA gibi teknoloji devlerinin hisse değerlerinde önemli düşüşlere neden oldu.

DeepSeek ne yapıyor?

DeepSeek'in başarısının ardında, şirketin geliştirdiği R1 modeli bulunuyor. Bu model, OpenAI'nin ChatGPT o1 modeliyle rekabet edebilecek düzeyde olup, çok daha düşük maliyetlerle üretilmiş durumda. Yaklaşık 5,6 milyon dolarlık bir bütçe ve sınırlı sayıda özel bilgisayar çipi kullanılarak geliştirilen R1, yapay zekâ alanında maliyet etkinliğinin mümkün olduğunu gösterdi. Hatta bu konuda OpenAI kurucusu Sam Altman bile attığı bir tweet ile bu rekabeti kabul etmiş görünüyor.

Uygulamanın ücretsiz ve açık kaynaklı olması, geniş bir kullanıcı kitlesine hızla ulaşmasını sağladı. Ancak, DeepSeek'in bazı konulardaki yanıtları, özellikle insan hakları ve Tayvan gibi hassas meselelerde, Çin Komünist Partisi'nin resmi söylemleriyle uyumlu olup, bu durum uygulamanın tarafsızlığı konusunda soru işaretleri doğurdu.

ABD ve Çin arasındaki yapay zekâ rekabeti

DeepSeek'in yükselişi, ABD ve Çin arasındaki yapay zekâ rekabetinin ne denli yoğunlaştığını bir kez daha gözler önüne serdi. Her iki ülke de yapay zekâ teknolojilerinde liderlik için büyük yatırımlar yapıyor. ABD, Google, Microsoft ve OpenAI gibi şirketlerle ön planda yer alırken, Çin ise Baidu, Alibaba ve Tencent gibi devlerle bu yarışta iddialı bir konuma gelmeye çalışıyor.

Bu rekabet, sadece teknolojik üstünlük sağlama çabasının ötesine geçerek, ekonomik ve jeopolitik dengeleri de etkiliyor. Özellikle yapay zekâ alanındaki ilerlemeler, ülkelerin ekonomik büyüme, ulusal güvenlik ve uluslararası nüfuzları üzerinde belirleyici bir rol oynuyor. Bu noktada özellikle Ortadoğu ve Avrupa ülkelerine çok önemli bir mesaj olduğunu düşünüyorum.

Diğer ülkeler için fırsatlar ve riskler

ABD ve Çin arasındaki bu yoğun rekabet, diğer ülkeler için hem fırsatlar hem de riskler barındırıyor. Orta Doğu ve Avrupa ülkeleri, bu iki güç arasında sıkışmış gibi görünse de, aslında yenilikçi ve girişimci hamlelerle kendi pozisyonlarını güçlendirebilir. Nitelikli insan kaynağına yatırım yaparak ve katma değerli teknoloji ürün ve hizmetleri geliştirerek, küresel arenada söz sahibi olabilirler.

Özellikle gelişmekte olan ülkeler için yapay zekâ, ekonomik sıçrama yapma potansiyeli sunuyor. Ancak, bu teknolojilerin etik kullanımı, veri güvenliği ve tarafsızlık gibi konularda dikkatli olunması gerekiyor. Aksi takdirde, teknolojik bağımlılık ve dijital sömürgecilik gibi risklerle karşı karşıya kalabilirler.

DeepSeek'in hızlı yükselişi ve bir anda küresel ekonomiyi sarsması, yapay zekâ alanındaki rekabetin ne denli dinamik ve öngörülemez olduğunu gösteriyor. Bu gelişmeler, sadece ABD ve Çin'i değil, tüm dünyayı etkileyen sonuçlar doğuruyor. Diğer ülkeler, bu rekabetin dışında kalmamak için stratejik adımlar atmalı, yenilikçi politikalar geliştirmeli ve yapay zekâ alanında kendi kapasitelerini artırmalı. Unutulmamalıdır ki, teknolojik gelişmelerde geri kalmak, ekonomik ve siyasi bağımsızlığı da tehlikeye atabilir.

Dergi Erişimi
Dergi içeriklerini okumak için Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine abone olmanız gerekmektedir.Abone değilseniz abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz
Abone Ol
Düzenlemeyle Hedef İlk Yıl 70 Milyon Bütünleşik Poliçe
Düzenlemeyle Hedef İlk Yıl 70 Milyon Bütünleşik Poliçe
Daha önce sadece elektronik cihaz, uçak bileti ve tur paketiyle sınırlı olan bütünleşik sigortanın kapsamı yeni bir yönetmelikle genişletildi. Gömülü sigorta da denilen uygulamayla SEDDK ilk yıl 10 milyon sigortalıya ve 70 milyon poliçeye ulaşılmasını bekliyor. Eylül ayı itibariyle bu yıl elektronik cihaz sigortalarında gömülü sigorta poliçe alanların sayısı 4,5 milyon olmuştu. Sigorta sektörü temsilcileri düzenlemeyle sigortalıya erişim hızlanırken tüketici için istismarı önleyecek adımların atıldığını ifade etti.
Suyun Üstünde Kalma Çabası
Suyun Üstünde Kalma Çabası
Borsaya akın eden milyonlarla genişleyen, ardından faiz fırtınası ve fon kriziyle sarsılan aracı kurumlar için artık mesele büyümek değil, fırtınayı en az zararla atlatmak. Ufukta faiz indirimleri görünse de sektörü bekleyen asıl sınav, kızışacak rekabette nitelikli hizmetle öne çıkmak.
Gayrimenkulün Likidite Sınavı
Gayrimenkulün Likidite Sınavı
Eylül ayında başlayan fon krizi, yüksek finansman maliyetleri ve alım gücü kaybıyla mücadele eden konut piyasasında yeni bir baskı unsuru haline geldi. Ekim’de konut satışları yüzde 23,3, ikinci el satışlar yüzde 28,5 geriledi. Fon krizinin gayrimenkul piyasasına ne ölçüde yansıdığı, sektör temsilcilerinin farklı değerlendirmeleriyle gündeme geldi.
33 Yıllık Liderlik, Dört Saatlik Kesinti ve Üç Büyük Ders
33 Yıllık Liderlik, Dört Saatlik Kesinti ve Üç Büyük Ders
Gelecekte şirketlerin yalnızca daha fazla yapay zekâ kullanması yeterli olmayacak. Bu sistemlerin hangi altyapılara bağlı olduğu, bir hizmet sağlayıcısı devre dışı kaldığında operasyonların nasıl sürdürüleceği de belirleyici olacak.
Brexit’ten Sonra Yeni Sayfa
Brexit’ten Sonra Yeni Sayfa
İngiltere’de Andy Burnham hükümeti, Brexit’ten 10 yıl sonra Avrupa Birliği ile ilişkilerde yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Enerji Faturası Artan Dünyada Elektrifikasyon İkim Mücadelesini Daha Cazip Hale Getiriyor
Enerji Faturası Artan Dünyada Elektrifikasyon İkim Mücadelesini Daha Cazip Hale Getiriyor
Her yıl gerçekleştirilen Taraflar Konferansı çok konuşulan, ancak iş eyleme gelince havada kalan bir zirveler serisiydi. Ancak aşırı hava olaylarının yanı sıra artan enerji maliyetleri, öne çıkan gündem maddesi elektrifikasyon olan COP31’i daha eylem odaklı bir zirve haline getirdi.
Grand Theft Auto VI Bir Başyapıt
Grand Theft Auto VI Bir Başyapıt
Anlaşılan o ki iyi bir oyunun sırrı; aslında bolca para, zaman ve yetenekli insanlardan ibaret
İnsansızlığa Övgü Dönemi
İnsansızlığa Övgü Dönemi
Bir teknolojinin maharetini anlatırken neden dönüp dolaşıp insan olmanın maliyetini sayıyoruz?
Nvidia’da Jensen Huang Efsanesinin Son Günleri
Nvidia’da Jensen Huang Efsanesinin Son Günleri
Gücünün zirvesindeyken milyarder iş insanına Avrupa turunda eşlik ettik.
Kış Güvendeyken Daha Güzel
Kış Güvendeyken Daha Güzel
Soğuyan havalar ile birlikte kış lastiği zamanı geliyor. Peki kim hangi lastiği takmalı?
Avrupa’da Otomotivde Çözümünün Anahtarı Yüksek Ham Petrol Fiyatları mı Olacak?
Avrupa’da Otomotivde Çözümünün Anahtarı Yüksek Ham Petrol Fiyatları mı Olacak?
Elektrikli araçların iklim politikası aracı olmanın ötesinde bir enerji güvenliği sigortası işlevi gördüğünü ortaya koyuyor.
Jeoparasal Tektonik ve Hegemonik Kırılma: Sterlin’in Yapısal Tükenişi ile Dolar’ın Kurumsal Krizi
Jeoparasal Tektonik ve Hegemonik Kırılma: Sterlin’in Yapısal Tükenişi ile Dolar’ın Kurumsal Krizi
Britanya’nın hikayesi mevcut sistemin kurallarına sadık kalarak kapasitesini tüketen bir gücün yapısal geri çekilişiyken, ABD’nin yaşadığı kriz kendi kurduğu ticaret ve finans mimarisini bizzat aşındıran bir süper gücün kurumsal türbülansının hikayesidir.