Businessweek
Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine aboneliğiniz boyunca tam erişim sağlayabilirsiniz. Abone Ol

Teknoloji

Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği
Sınırlamalar ve koruma duvarları teknolojide yerlileşmeyi artırırken, elektrikli araçlar 2025’de yükselişte olacak.
  • 30 Ocak 2025 17:31
  • Koray Öztopçu
Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği

1957’de Sputnik’in uzaya gönderilmesi, uzay programlarını değiştirirken, DeepSeek’in teknoloji de yeni bir yarışı başlattığını ve bu yarışında elektrikli araçlara etkisi gündemde yeni konu olarak yerini aldı. Çinli bir startup olan DeepSeek'in, ABD'deki endüstri lideri modellerle aynı seviyede veya daha iyi olduğunu söylediği son yapay zeka modellerini piyasaya sürmesi, teknoloji dünya düzeninde tekrar yeni bir değişim rüzgarları estirdi.

Şirket, 6 milyon dolardan az işlem gücü gerektiren yarı iletken yatırımı ile ilerlediğini söylemesi küresel teknoloji çevrelerinin de dikkat çekti. Şirketin geliştirdiği yapay zeka asistanı, rakibini geride bırakarak uygulama mağazalarında en yüksek puanlı ücretsiz uygulama oldu. Elbette bu durum, teknoloji şirketlerinin milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı sözü verme kararının ardından ekonomi anlamında da büyük değişimleri barındırıyor.

Teknoloji yarışı hızlanıyor

2022 sonlarında piyasaya sürülen uygulamalar, yapay zeka destekli kendi sohbet robotlarını yaratmak için acele eden teknoloji firmaları arasında bir mücadeleye neden oldu. DeepSeek’in en güçlü yapay zeka çipleri üzerindeki ihracat kontrolleri altında çıkması, ABD'nin Çin'de satışını yasaklamadığı, Kaliforniya çip üreticisinden nispeten düşük performanslı bir yapay zeka çipine güvenerek ilerlemesi tüm sektörü şaşırttı. Özellikle DeepSeek'in modellerinin kalitesi ve maliyet verimliliği bu anlatıyı tersine çevirirken, yapay zeka asistanının arkasındaki amiral gemisi modelini eğitmenin maliyetinin yalnızca 5,6 milyon dolar olması tartışmaları daha da hızlandırdı.

Elektrikli Araçlar 2025’de yükselişte olacak

Bazı otomobil üreticilerinin elektrikli hedeflerini küçültmesine ve ABD'deki 7 bin 500 dolarlık federal vergi kredisiyle ilgili belirsizliklere rağmen, elektrikli satışlarının önümüzdeki yıl önemli ölçüde artması bekleniyor. Otomotiv araştırma şirketine göre, önümüzdeki yıl küresel olarak tamamen elektrikli araç satışlarının yüzde 29,9 oranında artması bekleniyor. Tahminlere göre, 2025 yılında dünya çapında 15 milyon elektrikli araç satılacak ve pazar payında yüzde 13,2'den yüzde 16,7'ye bir artış olacak. 2025'te elektrikli ve şarjlı hibrit araç satışlarının (BEV+PHEV) tüm dünyada yüzde 17 artarak 20 milyon adedi aşması bekleniyor.

Çin, yüzde 64 pay ile dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olarak öne çıkarken, 2025’te yüzde 17’inin üstünde olması bekleniyor. (2024’te 11 milyon adetti ) Amerika’da 2025'te elektrikli araç satışlarının yüzde 16 artarak 2,1 milyona ulaşacağı öngörülürken, 2024’te yüzde 9 büyüyerek 1,8 milyon adeti bulmuştu.

Küresel hafif araç üretiminin ise toplam 88-89 milyon adette olması bekleniyor. Otomobil endüstrisi, 2025'e girerken, özellikle de küresel ticaret ve koruma tarifeleri ile üretimde farklı değişikliklere maruz kalabilir.

Ülkelerin gelecekte elektrikli araç hakimiyeti ne anlama geliyor?

Ülkelerin elektrikli araç pazarındaki üretim becerisi, küresel elektrikli araç üretiminin yüzde olarak artan uygun fiyatlı elektrikli araçların dünya çapında hızla benimsenmesinin ardındaki itici güç olacak. Batarya üretimi ve inovasyon konusundaki uzmanlık, ülkeleri elektrikli araç teknolojisindeki gelişmeleri hızlandırmak için iyi bir konuma getirecek ve bu da onları küresel olarak fosil yakıtla çalışan arabalara daha uygulanabilir ve çekici alternatifler haline getirecek.

Artan elektrikli araçlara ilgi ülkelerin üretim politikalarını da etkiliyor. Çin, yılda 40 milyondan fazla içten yanmalı motorlu otomobil üretme kapasitesine sahip durumda gözükürken, 2025'in sonuna kadar 25 milyona yakın elektrikli araç üretme kapasitesine sahip olması bekleniyor .

Tüketici odağı elektrikli araçlara dönüyor

Tüketiciler elektrikli araçların geleceği konusunda iyimser iken, aynı zamanda teknolojisi konusunda artık daha açık fikirli. Şarj altyapısının eksikliği gibi kısa vadeli zorluklar devam ederken, mevcut elektrikli araç sürücülerinin yüzde 90'ı elektrikli güç aktarma organlarına sadık kalıyor: Motor tipi tercihlerine olan bağlılık yüksek olmaya devam ediyor.

Elektrikli mobiliteye geçiş hızla ilerlemeye devam ederek küresel enerji ve otomobil pazarlarını yeniden şekillendirirken, dünya çapında satılan her beş otomobilden birinin elektrikli olması bekleniyor.

Hızlanan dönüşüm yeni markalar getirecek mi?

Geleneksel otomotiv sektöründeki bu ekosistemdeki değişim elektrikli akıllı araçların artan payı ülkelerin kendi "yerli" elektrikli araç ve batarya endüstrisini inşa etme yönünde ortak bir çaba gösteriyor. Ülkeler, ekosistem oluşumunda elektrikli araç endüstrisi kritik bir kütleye ulaştığında dünya elektrikli araç pazarının büyük bir kısmını üretmeyi hedefliyor.

Daha ucuz elektrikli arabalar: Kitlesel pazarda benimsenmenin kilidini açmanın anahtarı

On yılı aşkın bir süredir otomotiv ekosistemini ve elektrifikasyonun geleceğini şekillendiren elektrikli bağlantılı araçların etkisi artarken, 2025'i "elektrikli araç yılı" olarak tanımlamak, oldukça fazla global düzenleme, gelişmeye rağmen değişimi hızlı göreceğimiz bir şekilde gerçek olacak gibi gözüküyor.

Otomotiv sektöründe de bunca teknolojik dönüştürücü gelişmelerin olmasının etkisiyle daha da hızlı hareket edecek. 2025’de daha da fazla öne çıkacak gelişmeler :

  • Küresel anlamda, Çin’in sürekli yenilenen modelleri, diğer ülkelerin yeni markalarla daha düşük bütçeli elektrikli araç model yelpazesinin tüketicilere ulaşması

  • Teknolojik anlamda gelişmelerle, ultra hızlı batarya şarjı beklentileri yeniden tanımlaması,

  • Ekonomik anlamda ülkelerde elektrikli araçların her zamankinden daha erişilebilir hale gelmesi,

  • Tüketici davranışları etkisinde daha çok yeni nesil beklentilerine uygun modeller ve otomotiv markalarının çekiciliğini artırma çabaları,

  • Politika anlamında ise dünya çapında ülkelerin elektrikli araçlara yönelik teşviklerin arttığı bir dönem yaşayacağız.

Elbette elektrikli araç üretimi, dünyanın karbondan arındırma hedefleriyle, ülkelerin elektrikli araç hakimiyeti umut verici bir hikaye sunuyor. Uygun fiyatlı elektrikli araçların hızlı bir şekilde piyasaya sürülmesi, ulaşım emisyonlarına karşı güçlü bir araç olduğu, yenilik, sürdürülebilir uygulamalarla eşleştirildiğinde; daha yeşil ulaşıma giden yolun kendi yaratacak.

Dergi Erişimi
Dergi içeriklerini okumak için Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine abone olmanız gerekmektedir.Abone değilseniz abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz
Abone Ol
Bir Sohbet Botu Birinin Ölümünden Sorumlu Tutulabilir mi?
Bir Sohbet Botu Birinin Ölümünden Sorumlu Tutulabilir mi?
Yapay zekâ kullanıcılarının karıştığı ölümcül şiddet olayları ve suç vakaları ortaya çıkmaya devam ediyor. Sohbet botu şirketleri gerekli güvenlik önlemlerine sahip olduklarını söylese de, art arda açılan davalar bu korumaların yetersiz olduğunu öne sürüyor.
Dinozora Hücum
Dinozora Hücum
Dinozorlar, milyarderler için bir varlık sınıfı haline geldi. Ve bu piyasa, ancak açlıktan kıvranan bir T. rex kadar düzenli ve kibar hareket ediyor.
Washington, Çin’in Yapay Zekâsını ABD Modelleri Üzerinde Eğitmesini Engellemeye Çalışıyor
Washington, Çin’in Yapay Zekâsını ABD Modelleri Üzerinde Eğitmesini Engellemeye Çalışıyor
Anthropic ve OpenAI’nin “adversarial distillation” (karşıt damıtma) konusundaki uyarıları, Silikon Vadisi’ndeki en eski tartışmalardan birini yeniden alevlendiriyor.
Otomotiv Ekosisteminde Dönüşümün Hızı Artıyor
Otomotiv Ekosisteminde Dönüşümün Hızı Artıyor
Otomotiv devriminde sadece gelişmeleri izleyenler değil; yenilikleri şekillendiren ve tasarlayan şirketler ve ülkeler öne çıkacak.
“Satış Var Kâr Yok”
“Satış Var Kâr Yok”
OYDER Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Koyuncu, otomotivde yüksek satış adetleriyle güçlü görünen pazarın, yetkili satıcı tarafında aynı ölçüde sağlıklı bir ekonomik yapı oluşturmadığına işaret ediyor.
Perakendede Sağlıklı Yaşam Trendi Yükselirken, Tüketici Sadelik Arıyor
Perakendede Sağlıklı Yaşam Trendi Yükselirken, Tüketici Sadelik Arıyor
Sağlıklı yaşam ürünlerinde büyüme yalnızca yeni ürünlerden değil, tüketiciye daha anlaşılır ve güven veren deneyimler sunmaktan geçiyor.
Stanford’dan Mesaj Var: Şimdi Harekete Geçmeliyiz
Stanford’dan Mesaj Var: Şimdi Harekete Geçmeliyiz
Yapay zekânın ne kadar gelişeceğini kesin olarak bilmiyoruz. Fakat gelişme ihtimali karşısında kurumlarımızı hazırlamak için kesinliği beklersek, harekete geçmekte geç kalabiliriz.
Değişimin Asıl Sınavı: Değer Yaratmak
Değişimin Asıl Sınavı: Değer Yaratmak
Kurumlar gerçekten değer yaratan değişimlere mi odaklanıyor, yoksa dönüşümün kendisini bir başarı göstergesi olarak mı görüyor?
Ulusun Ekonomi Politiği: Takashi Nakano, Ekonomik Milliyetçilik ve Ulusal Kimliğin İnşası
Ulusun Ekonomi Politiği: Takashi Nakano, Ekonomik Milliyetçilik ve Ulusal Kimliğin İnşası
Takeshi Nakano’ya göre iktisadi milliyetçilik, basitçe korumacılık veya dışa kapanma politikası değildir; asıl mesele ulusal birlik, ekonomik özerklik ve ulusal gücün artırılmasıdır.
Avrupa Ayarında Menü, Türkiye Gerçeğinde Maliyet
Avrupa Ayarında Menü, Türkiye Gerçeğinde Maliyet
Türkiye, restoran fiyatlarında Avrupa’ya hızla yaklaşırken, sektörün maliyet yapısı da köklü biçimde değişiyor. Son altı yılda işletme maliyetleri döviz kurunun neredeyse iki katı hızla artarken, yabancı turist açısından Türkiye’nin uzun yıllar sahip olduğu fiyat avantajı önemli ölçüde eriyor. Fiyatlar Avrupa seviyesine yaklaşırken, işletmeler artan maliyet baskısını aynı ölçüde kârlılığa yansıtamıyor.
Karadeniz Artık Farklı Bir Deniz
Karadeniz Artık Farklı Bir Deniz
Ukrayna’nın Temmuz 2026’da başlattığı büyük ölçekli tanker saldırıları, bu suları modern tarihin en yoğun deniz çatışma sahnelerinden birine dönüştürdü. Sigorta primleri yüzde 1,5’i aştı, navlun hesapları altüst oldu, Ukrayna limanları fiilen kapandı. Karadeniz’in ticaret kuralları artık harita üzerinde değil, drone komuta merkezlerinde yazılıyor.
Otomotivde Yeni Rekabet: Batarya, Yazılım ve Ölçek
Otomotivde Yeni Rekabet: Batarya, Yazılım ve Ölçek
Elektrikli otomobil yarışı artık yalnızca kaç araç satıldığıyla sınırlı değil. Asıl rekabet; bataryayı, yazılımı, kritik mineralleri, tedarik zincirini, üretim ölçeğini ve ihracat ağını hangi ülkelerin birlikte yönetebildiği üzerinden şekilleniyor. Geç kalan ülkeler yalnızca pazar payı değil; sanayi kapasitesi, ihracat geliri ve nitelikli istihdam da kaybedebilir.