Businessweek
Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine aboneliğiniz boyunca tam erişim sağlayabilirsiniz. Abone Ol

Teknoloji

Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği
Sınırlamalar ve koruma duvarları teknolojide yerlileşmeyi artırırken, elektrikli araçlar 2025’de yükselişte olacak.
  • 30 Ocak 2025 17:31
  • Koray Öztopçu
Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği

1957’de Sputnik’in uzaya gönderilmesi, uzay programlarını değiştirirken, DeepSeek’in teknoloji de yeni bir yarışı başlattığını ve bu yarışında elektrikli araçlara etkisi gündemde yeni konu olarak yerini aldı. Çinli bir startup olan DeepSeek'in, ABD'deki endüstri lideri modellerle aynı seviyede veya daha iyi olduğunu söylediği son yapay zeka modellerini piyasaya sürmesi, teknoloji dünya düzeninde tekrar yeni bir değişim rüzgarları estirdi.

Şirket, 6 milyon dolardan az işlem gücü gerektiren yarı iletken yatırımı ile ilerlediğini söylemesi küresel teknoloji çevrelerinin de dikkat çekti. Şirketin geliştirdiği yapay zeka asistanı, rakibini geride bırakarak uygulama mağazalarında en yüksek puanlı ücretsiz uygulama oldu. Elbette bu durum, teknoloji şirketlerinin milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı sözü verme kararının ardından ekonomi anlamında da büyük değişimleri barındırıyor.

Teknoloji yarışı hızlanıyor

2022 sonlarında piyasaya sürülen uygulamalar, yapay zeka destekli kendi sohbet robotlarını yaratmak için acele eden teknoloji firmaları arasında bir mücadeleye neden oldu. DeepSeek’in en güçlü yapay zeka çipleri üzerindeki ihracat kontrolleri altında çıkması, ABD'nin Çin'de satışını yasaklamadığı, Kaliforniya çip üreticisinden nispeten düşük performanslı bir yapay zeka çipine güvenerek ilerlemesi tüm sektörü şaşırttı. Özellikle DeepSeek'in modellerinin kalitesi ve maliyet verimliliği bu anlatıyı tersine çevirirken, yapay zeka asistanının arkasındaki amiral gemisi modelini eğitmenin maliyetinin yalnızca 5,6 milyon dolar olması tartışmaları daha da hızlandırdı.

Elektrikli Araçlar 2025’de yükselişte olacak

Bazı otomobil üreticilerinin elektrikli hedeflerini küçültmesine ve ABD'deki 7 bin 500 dolarlık federal vergi kredisiyle ilgili belirsizliklere rağmen, elektrikli satışlarının önümüzdeki yıl önemli ölçüde artması bekleniyor. Otomotiv araştırma şirketine göre, önümüzdeki yıl küresel olarak tamamen elektrikli araç satışlarının yüzde 29,9 oranında artması bekleniyor. Tahminlere göre, 2025 yılında dünya çapında 15 milyon elektrikli araç satılacak ve pazar payında yüzde 13,2'den yüzde 16,7'ye bir artış olacak. 2025'te elektrikli ve şarjlı hibrit araç satışlarının (BEV+PHEV) tüm dünyada yüzde 17 artarak 20 milyon adedi aşması bekleniyor.

Çin, yüzde 64 pay ile dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olarak öne çıkarken, 2025’te yüzde 17’inin üstünde olması bekleniyor. (2024’te 11 milyon adetti ) Amerika’da 2025'te elektrikli araç satışlarının yüzde 16 artarak 2,1 milyona ulaşacağı öngörülürken, 2024’te yüzde 9 büyüyerek 1,8 milyon adeti bulmuştu.

Küresel hafif araç üretiminin ise toplam 88-89 milyon adette olması bekleniyor. Otomobil endüstrisi, 2025'e girerken, özellikle de küresel ticaret ve koruma tarifeleri ile üretimde farklı değişikliklere maruz kalabilir.

Ülkelerin gelecekte elektrikli araç hakimiyeti ne anlama geliyor?

Ülkelerin elektrikli araç pazarındaki üretim becerisi, küresel elektrikli araç üretiminin yüzde olarak artan uygun fiyatlı elektrikli araçların dünya çapında hızla benimsenmesinin ardındaki itici güç olacak. Batarya üretimi ve inovasyon konusundaki uzmanlık, ülkeleri elektrikli araç teknolojisindeki gelişmeleri hızlandırmak için iyi bir konuma getirecek ve bu da onları küresel olarak fosil yakıtla çalışan arabalara daha uygulanabilir ve çekici alternatifler haline getirecek.

Artan elektrikli araçlara ilgi ülkelerin üretim politikalarını da etkiliyor. Çin, yılda 40 milyondan fazla içten yanmalı motorlu otomobil üretme kapasitesine sahip durumda gözükürken, 2025'in sonuna kadar 25 milyona yakın elektrikli araç üretme kapasitesine sahip olması bekleniyor .

Tüketici odağı elektrikli araçlara dönüyor

Tüketiciler elektrikli araçların geleceği konusunda iyimser iken, aynı zamanda teknolojisi konusunda artık daha açık fikirli. Şarj altyapısının eksikliği gibi kısa vadeli zorluklar devam ederken, mevcut elektrikli araç sürücülerinin yüzde 90'ı elektrikli güç aktarma organlarına sadık kalıyor: Motor tipi tercihlerine olan bağlılık yüksek olmaya devam ediyor.

Elektrikli mobiliteye geçiş hızla ilerlemeye devam ederek küresel enerji ve otomobil pazarlarını yeniden şekillendirirken, dünya çapında satılan her beş otomobilden birinin elektrikli olması bekleniyor.

Hızlanan dönüşüm yeni markalar getirecek mi?

Geleneksel otomotiv sektöründeki bu ekosistemdeki değişim elektrikli akıllı araçların artan payı ülkelerin kendi "yerli" elektrikli araç ve batarya endüstrisini inşa etme yönünde ortak bir çaba gösteriyor. Ülkeler, ekosistem oluşumunda elektrikli araç endüstrisi kritik bir kütleye ulaştığında dünya elektrikli araç pazarının büyük bir kısmını üretmeyi hedefliyor.

Daha ucuz elektrikli arabalar: Kitlesel pazarda benimsenmenin kilidini açmanın anahtarı

On yılı aşkın bir süredir otomotiv ekosistemini ve elektrifikasyonun geleceğini şekillendiren elektrikli bağlantılı araçların etkisi artarken, 2025'i "elektrikli araç yılı" olarak tanımlamak, oldukça fazla global düzenleme, gelişmeye rağmen değişimi hızlı göreceğimiz bir şekilde gerçek olacak gibi gözüküyor.

Otomotiv sektöründe de bunca teknolojik dönüştürücü gelişmelerin olmasının etkisiyle daha da hızlı hareket edecek. 2025’de daha da fazla öne çıkacak gelişmeler :

  • Küresel anlamda, Çin’in sürekli yenilenen modelleri, diğer ülkelerin yeni markalarla daha düşük bütçeli elektrikli araç model yelpazesinin tüketicilere ulaşması

  • Teknolojik anlamda gelişmelerle, ultra hızlı batarya şarjı beklentileri yeniden tanımlaması,

  • Ekonomik anlamda ülkelerde elektrikli araçların her zamankinden daha erişilebilir hale gelmesi,

  • Tüketici davranışları etkisinde daha çok yeni nesil beklentilerine uygun modeller ve otomotiv markalarının çekiciliğini artırma çabaları,

  • Politika anlamında ise dünya çapında ülkelerin elektrikli araçlara yönelik teşviklerin arttığı bir dönem yaşayacağız.

Elbette elektrikli araç üretimi, dünyanın karbondan arındırma hedefleriyle, ülkelerin elektrikli araç hakimiyeti umut verici bir hikaye sunuyor. Uygun fiyatlı elektrikli araçların hızlı bir şekilde piyasaya sürülmesi, ulaşım emisyonlarına karşı güçlü bir araç olduğu, yenilik, sürdürülebilir uygulamalarla eşleştirildiğinde; daha yeşil ulaşıma giden yolun kendi yaratacak.

Dergi Erişimi
Dergi içeriklerini okumak için Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine abone olmanız gerekmektedir.Abone değilseniz abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz
Abone Ol
Yerli Turistin Tatili Kısalıyor, Faturası Kabarıyor
Yerli Turistin Tatili Kısalıyor, Faturası Kabarıyor
Artan maliyetler yerli turisti seyahatten vazgeçirmedi, ancak tatil alışkanlıklarını dönüştürdü. Ortalama konaklama süresi son 17 yılın en düşük seviyesine gerilerken, sektör temsilcilerine göre tüketiciler rezervasyon kararlarını son dakikaya bırakıyor ve aynı otelde daha kısa süre konaklayarak bütçelerini koruyor.
Hangi Şirketler Gerçekten Yapay Zekâ Kullanıyor?
Hangi Şirketler Gerçekten Yapay Zekâ Kullanıyor?
MIT Sloan’da bir öğretim görevlisi tarafından oluşturulan bir sıralama, yapay zekânın gerçek hayatta ne ölçüde benimsendiğini ölçüyor.
Avrupa Otomotiv Üretimi Çin Kıskacında
Avrupa Otomotiv Üretimi Çin Kıskacında
Avrupa otomotiv üretimi Çin kıskacından çıkmak için gümrük vergileri, tedarik zinciri çeşitlendirmesi ve yerli yatırımları artırma stratejileri uyguluyor. Ancak Çin’in güçlü devlet destekli yatırımları ve ucuz batarya ihracatı nedeniyle Avrupa hâlâ ciddi baskı altında.
Yangınla Mücadelede Teknoloji Nasıl İşe Yarar?
Yangınla Mücadelede Teknoloji Nasıl İşe Yarar?
Yapay zekânın en anlamlı kullanım alanı, bize daha fazla içerik üretmesi değil; bir ağacın susuz kaldığını, bir ormanın strese girdiğini ve henüz görünmeyen küçük bir dumanın birkaç saat sonra büyük bir felakete dönüşebileceğini zamanında söylemesidir.
Trump’ın Yeni Tarife Duvarı
Trump’ın Yeni Tarife Duvarı
Donald Trump, Kanada’dan Avrupa Birliği’ne, İngiltere’den Türkiye’ye uzanan yeni tarife hamleleriyle gümrük vergilerini yalnızca ekonomik koruma aracı olmaktan çıkararak siyasi ve jeopolitik baskı mekanizmasına dönüştürüyor.
YEKA’da İhale Alan Değil Elektriği Üreten Kazanacak
YEKA’da İhale Alan Değil Elektriği Üreten Kazanacak
YEKA ihalelerinde artık rekabet yalnızca fiyatla değil, finansman gücü ve proje yönetimiyle belirleniyor. Son dokuz yılda tahsis edilen kapasitenin önemli bir bölümünün hâlâ devreye alınamamış olması, en düşük teklifin her zaman en başarılı proje anlamına gelmediğini gösteriyor. Yeni dönemde kazananı, ihaleyi alan değil, elektriği üreten yatırımcı belirleyecek.
Aynı Yatırım, Farklı Bilançolar
Aynı Yatırım, Farklı Bilançolar
Microsoft, Alphabet, Meta, Samsung Electronics ve SK Hynix’in ikinci çeyrek sonuçları, yapay zekâ yatırımlarının değer zincirinin her halkasında farklı finansal sonuçlar ürettiğini gösterdi. Artık net kâr tek başına yeterli değil, nakit akışı, sermaye harcamaları ve kredi piyasası birlikte okunmak zorunda.
Suudi Arabistan Nükleer Kulübüne mi Giriyor?
Suudi Arabistan Nükleer Kulübüne mi Giriyor?
On yıllık müzakereyi noktalayan sivil nükleer ortaklık; aynı anda hem stratejik bir kazanım hem de bölgesel bir tehdidin kapısını aralıyor. Peki Washington, yarattığı bu tehlikeyi gerçekten kontrol edebilecek mi?
BIST 100’deki Hisselerin Yüzde 70’i Endeksi Yakalayamadı
BIST 100’deki Hisselerin Yüzde 70’i Endeksi Yakalayamadı
BIST 100 endeksi yılbaşından 30 Temmuz kapanışına kadar yüzde 18 yükseldi. Ancak bu performans hisselerin çoğuna yansımadı. BIST 100 kapsamındaki hisselerin yüzde 70’inin performansı endeksin getirisinin altında kaldı. Endeksteki hisselerin yarısı yılbaşındaki seviyesinin de altında bulunuyor.
100 Milyon Robot ve Yeni Ekonomik Düzen
100 Milyon Robot ve Yeni Ekonomik Düzen
Yapay zekâ, bilgisayar ekranından çıkıp fiziksel dünyaya inmeye başladı. Robotlar fabrikalarda montaj yapıyor, depolarda ürün taşıyor, kalite kontrol gerçekleştiriyor ve her geçen gün daha fazla şirketin yatırım planına giriyor. Önümüzdeki yıllarda asıl soru “Robotlar gelecek mi?” değil, şirketlerin, ülkelerin ve çalışanların bu yeni iş arkadaşlarına ne kadar hazır olduğu olacak.
Yapay Zeka Devrimi Kendi Çocuklarını Yiyor
Yapay Zeka Devrimi Kendi Çocuklarını Yiyor
Yapay zeka ilk devrimi kendisini kodlayanlara yaptı. Yapay zeka, bilgisayar programcılığını diğer tüm mesleklerden daha fazla değiştirdi ve kod yazıcılar da bu değişimle birlikte dönüşüyor.
Avrupa Futbolunun 2,5 Milyar Euroluk Para Makinesi
Avrupa Futbolunun 2,5 Milyar Euroluk Para Makinesi
UEFA’nın yeni gelir modeliyle Şampiyonlar Ligi, dünyanın en prestijli futbol turnuvasından çok daha fazlasına dönüştü. 2,5 milyar euroluk gelir havuzu; yayın haklarından performans primlerine, marka değerinden küresel medya gelirlerine uzanan yeni finansal mimariyle Avrupa futbolunda güç dengelerini yeniden tanımlıyor.