Businessweek
Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine aboneliğiniz boyunca tam erişim sağlayabilirsiniz. Abone Ol

Teknoloji

Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği
Sınırlamalar ve koruma duvarları teknolojide yerlileşmeyi artırırken, elektrikli araçlar 2025’de yükselişte olacak.
  • 30 Ocak 2025 17:31
  • Koray Öztopçu
Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği

1957’de Sputnik’in uzaya gönderilmesi, uzay programlarını değiştirirken, DeepSeek’in teknoloji de yeni bir yarışı başlattığını ve bu yarışında elektrikli araçlara etkisi gündemde yeni konu olarak yerini aldı. Çinli bir startup olan DeepSeek'in, ABD'deki endüstri lideri modellerle aynı seviyede veya daha iyi olduğunu söylediği son yapay zeka modellerini piyasaya sürmesi, teknoloji dünya düzeninde tekrar yeni bir değişim rüzgarları estirdi.

Şirket, 6 milyon dolardan az işlem gücü gerektiren yarı iletken yatırımı ile ilerlediğini söylemesi küresel teknoloji çevrelerinin de dikkat çekti. Şirketin geliştirdiği yapay zeka asistanı, rakibini geride bırakarak uygulama mağazalarında en yüksek puanlı ücretsiz uygulama oldu. Elbette bu durum, teknoloji şirketlerinin milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı sözü verme kararının ardından ekonomi anlamında da büyük değişimleri barındırıyor.

Teknoloji yarışı hızlanıyor

2022 sonlarında piyasaya sürülen uygulamalar, yapay zeka destekli kendi sohbet robotlarını yaratmak için acele eden teknoloji firmaları arasında bir mücadeleye neden oldu. DeepSeek’in en güçlü yapay zeka çipleri üzerindeki ihracat kontrolleri altında çıkması, ABD'nin Çin'de satışını yasaklamadığı, Kaliforniya çip üreticisinden nispeten düşük performanslı bir yapay zeka çipine güvenerek ilerlemesi tüm sektörü şaşırttı. Özellikle DeepSeek'in modellerinin kalitesi ve maliyet verimliliği bu anlatıyı tersine çevirirken, yapay zeka asistanının arkasındaki amiral gemisi modelini eğitmenin maliyetinin yalnızca 5,6 milyon dolar olması tartışmaları daha da hızlandırdı.

Elektrikli Araçlar 2025’de yükselişte olacak

Bazı otomobil üreticilerinin elektrikli hedeflerini küçültmesine ve ABD'deki 7 bin 500 dolarlık federal vergi kredisiyle ilgili belirsizliklere rağmen, elektrikli satışlarının önümüzdeki yıl önemli ölçüde artması bekleniyor. Otomotiv araştırma şirketine göre, önümüzdeki yıl küresel olarak tamamen elektrikli araç satışlarının yüzde 29,9 oranında artması bekleniyor. Tahminlere göre, 2025 yılında dünya çapında 15 milyon elektrikli araç satılacak ve pazar payında yüzde 13,2'den yüzde 16,7'ye bir artış olacak. 2025'te elektrikli ve şarjlı hibrit araç satışlarının (BEV+PHEV) tüm dünyada yüzde 17 artarak 20 milyon adedi aşması bekleniyor.

Çin, yüzde 64 pay ile dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olarak öne çıkarken, 2025’te yüzde 17’inin üstünde olması bekleniyor. (2024’te 11 milyon adetti ) Amerika’da 2025'te elektrikli araç satışlarının yüzde 16 artarak 2,1 milyona ulaşacağı öngörülürken, 2024’te yüzde 9 büyüyerek 1,8 milyon adeti bulmuştu.

Küresel hafif araç üretiminin ise toplam 88-89 milyon adette olması bekleniyor. Otomobil endüstrisi, 2025'e girerken, özellikle de küresel ticaret ve koruma tarifeleri ile üretimde farklı değişikliklere maruz kalabilir.

Ülkelerin gelecekte elektrikli araç hakimiyeti ne anlama geliyor?

Ülkelerin elektrikli araç pazarındaki üretim becerisi, küresel elektrikli araç üretiminin yüzde olarak artan uygun fiyatlı elektrikli araçların dünya çapında hızla benimsenmesinin ardındaki itici güç olacak. Batarya üretimi ve inovasyon konusundaki uzmanlık, ülkeleri elektrikli araç teknolojisindeki gelişmeleri hızlandırmak için iyi bir konuma getirecek ve bu da onları küresel olarak fosil yakıtla çalışan arabalara daha uygulanabilir ve çekici alternatifler haline getirecek.

Artan elektrikli araçlara ilgi ülkelerin üretim politikalarını da etkiliyor. Çin, yılda 40 milyondan fazla içten yanmalı motorlu otomobil üretme kapasitesine sahip durumda gözükürken, 2025'in sonuna kadar 25 milyona yakın elektrikli araç üretme kapasitesine sahip olması bekleniyor .

Tüketici odağı elektrikli araçlara dönüyor

Tüketiciler elektrikli araçların geleceği konusunda iyimser iken, aynı zamanda teknolojisi konusunda artık daha açık fikirli. Şarj altyapısının eksikliği gibi kısa vadeli zorluklar devam ederken, mevcut elektrikli araç sürücülerinin yüzde 90'ı elektrikli güç aktarma organlarına sadık kalıyor: Motor tipi tercihlerine olan bağlılık yüksek olmaya devam ediyor.

Elektrikli mobiliteye geçiş hızla ilerlemeye devam ederek küresel enerji ve otomobil pazarlarını yeniden şekillendirirken, dünya çapında satılan her beş otomobilden birinin elektrikli olması bekleniyor.

Hızlanan dönüşüm yeni markalar getirecek mi?

Geleneksel otomotiv sektöründeki bu ekosistemdeki değişim elektrikli akıllı araçların artan payı ülkelerin kendi "yerli" elektrikli araç ve batarya endüstrisini inşa etme yönünde ortak bir çaba gösteriyor. Ülkeler, ekosistem oluşumunda elektrikli araç endüstrisi kritik bir kütleye ulaştığında dünya elektrikli araç pazarının büyük bir kısmını üretmeyi hedefliyor.

Daha ucuz elektrikli arabalar: Kitlesel pazarda benimsenmenin kilidini açmanın anahtarı

On yılı aşkın bir süredir otomotiv ekosistemini ve elektrifikasyonun geleceğini şekillendiren elektrikli bağlantılı araçların etkisi artarken, 2025'i "elektrikli araç yılı" olarak tanımlamak, oldukça fazla global düzenleme, gelişmeye rağmen değişimi hızlı göreceğimiz bir şekilde gerçek olacak gibi gözüküyor.

Otomotiv sektöründe de bunca teknolojik dönüştürücü gelişmelerin olmasının etkisiyle daha da hızlı hareket edecek. 2025’de daha da fazla öne çıkacak gelişmeler :

  • Küresel anlamda, Çin’in sürekli yenilenen modelleri, diğer ülkelerin yeni markalarla daha düşük bütçeli elektrikli araç model yelpazesinin tüketicilere ulaşması

  • Teknolojik anlamda gelişmelerle, ultra hızlı batarya şarjı beklentileri yeniden tanımlaması,

  • Ekonomik anlamda ülkelerde elektrikli araçların her zamankinden daha erişilebilir hale gelmesi,

  • Tüketici davranışları etkisinde daha çok yeni nesil beklentilerine uygun modeller ve otomotiv markalarının çekiciliğini artırma çabaları,

  • Politika anlamında ise dünya çapında ülkelerin elektrikli araçlara yönelik teşviklerin arttığı bir dönem yaşayacağız.

Elbette elektrikli araç üretimi, dünyanın karbondan arındırma hedefleriyle, ülkelerin elektrikli araç hakimiyeti umut verici bir hikaye sunuyor. Uygun fiyatlı elektrikli araçların hızlı bir şekilde piyasaya sürülmesi, ulaşım emisyonlarına karşı güçlü bir araç olduğu, yenilik, sürdürülebilir uygulamalarla eşleştirildiğinde; daha yeşil ulaşıma giden yolun kendi yaratacak.

Dergi Erişimi
Dergi içeriklerini okumak için Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine abone olmanız gerekmektedir.Abone değilseniz abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz
Abone Ol
Teknoloji Devlerini Birleştiren Korku
Teknoloji Devlerini Birleştiren Korku
Anthropic’ten OpenAI ve Google DeepMind’a uzanan teknoloji devleri, süper zekâ yarışının insanlığın geleceğini riske attığı uyarısında bulundu. Anthropic’in önde gelen araştırmacılarından biri, süper zekânın önümüzdeki 10 yıl içinde insanlığı yok etme ihtimalini yüzde 10’un üzerinde görse de şimdilik Trump yönetimi ve Çin bu çağrıdan memnun değil.
40 Yıl Sonra Terminatör Yeniden Sahnede
40 Yıl Sonra Terminatör Yeniden Sahnede
Test edildiğini anlayan, yeteneklerini gizleyen ve insan denetimini aşan modeller… Teknoloji devleri insanüstü yeteneklere ulaşacak sistemler geliştirmek için yarışırken, kendi araştırmacıları kontrolün kaybedilebileceği uyarısında bulunuyor. Terminatör’ün Skynet’i hâlâ bilim kurgu olabilir ancak temelindeki mesele 40 yılın ardından artık gerçek… Peki, bir model gerçek yeteneklerini gizleyip insan denetimini aşmaya başladığında onu kim durduracak?
Yapay Zekâ Tabanlı Kodlama: Vibecoding Hulyai’sı
Yapay Zekâ Tabanlı Kodlama: Vibecoding Hulyai’sı
Yapay zekâ araçlarının “teknik olmayan kitleye” geçiş süreciyle kodlama bariyeri ortadan kalktı. Tek satır kod yazmadan program geliştirme furyası Vibecoding, çığ gibi büyüyor. Estetikten uzak ve nişin nişi ihtiyaçlara cevap vermeye çalışan bu uygulamalar, insan dokunuşunun ve yaratıcılığının önemini gözler önüne seriyor.
Veri Merkezi Patlamasının Beklenmedik Kazananları: Akustik Danışmanları
Veri Merkezi Patlamasının Beklenmedik Kazananları: Akustik Danışmanları
Veri merkezleri genellikle su ve enerji tüketimleriyle gündeme geliyor. Ancak yakın çevrede yaşayanları asıl ayağa kaldıran konu, tesislerin durmaksızın yaydığı gürültü. İşte tam bu noktada akustik uzmanları devreye giriyor.
Yapay Zekâ Turistin Rotasını Değiştiriyor
Yapay Zekâ Turistin Rotasını Değiştiriyor
Yapay zekâ turistin yalnızca seyahat planını değil, harcama tercihini ve rotasını da değiştiriyor. Araştırmaya göre yapay zekâ aboneleri konaklamaya yaklaşık iki kat daha fazla pay ayırırken popüler merkezlerin yerine daha az bilinen alternatif destinasyonlara yöneldi. Türkiye’den Çeşme de yapay zekâ kullanıcılarının radarına giren premium tatil rotaları arasında yer aldı.
Yapay Zekânın Pilotsuz Yarışı
Yapay Zekânın Pilotsuz Yarışı
Otomotiv sektörü, küresel ölçekte kapsamlı bir teknolojik ve ekonomik değişim sürecinden geçiyor. Sürücüsüz araçların kent ulaşımında yer almaya başlamasıyla ilerleyen otonom mobilite yapısı, bireysel mülkiyet modellerini dönüştürürken yüksek pazar hacmine sahip bir yapay zekâ ekosistemi oluşuyor. ABD ve Çin pazarda ticari uygulamaları hızlandırırken bu süreçte Türkiye, geleneksel otomotiv pazarında olduğu gibi tedarikçi ve üretici mi olacak, yoksa teknoloji dönüşümünde söz sahibi olabilecek mi?
Birleşik Krallık'ta Ayrılıkçı Liderlerden Ortak Çıkış
Birleşik Krallık'ta Ayrılıkçı Liderlerden Ortak Çıkış
Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’da Birleşik Krallık’tan ayrılmayı savunan başbakanların aynı siyasi zeminde buluşması, Westminster ile yetki devriyle yönetilen bölgeler arasındaki gerilimi yeniden artırdı; Brexit sonrası Avrupa’ya dönüş arayışı da bu anayasal tartışmanın merkezine yerleşti.
Hazcı Beyin ve Diğer Tehlikeli Şeyler
Hazcı Beyin ve Diğer Tehlikeli Şeyler
Hermann Hesse'nin, Bozkır Kurdu kitabında haz olgusunu tanımlarken yaptığı betimlemeleri düşünüyorum da ne kadar çarpıcıdır.
Dünyanın Unuttuğu Savaş
Dünyanın Unuttuğu Savaş
Myanmar, altın, değerli taşlar, nadir toprak elementleri ve daha birçok kaynağa ev sahipliği yapan dünyanın emtia bakımından en zengin ülkelerinden biri. Ancak son beş yıldır ülke, büyük ölçüde dünyanın gözünden uzak şekilde, acımasız bir iç savaşla parçalanıyor. Savaşın odağında toprak, kendi kaderini tayin hakkı ve para var.
Dünyada Ticari Araç Ekosistemi Yeniden Şekilleniyor
Dünyada Ticari Araç Ekosistemi Yeniden Şekilleniyor
Ticari araç ekosistemi; araçtan enerjiye, enerjiden yazılım ve veriye uzanan yeni bir değer zincirine doğru evriliyor.
Küresel Ticaretin Görünmeyen Duvarları
Küresel Ticaretin Görünmeyen Duvarları
Küresel ticarette korumacılığın yeni cephesi artık yalnızca gümrük kapıları değil. Çin'in devlet desteklerinden ABD'nin yerlileşme politikalarına, Hindistan'ın sertifikasyon şartlarından AB'nin karbon düzenlemelerine kadar uzanan tarife dışı önlemler ihracatçının pazara giriş maliyetini artırıyor.
G20 Enerji Bakanlarının Konuştukları ve Konuşmadıkları
G20 Enerji Bakanlarının Konuştukları ve Konuşmadıkları
ABD'nin dönem başkanlığında Houston'da toplanan G20 Enerji Bakanları, İran savaşının petrol fiyatlarını varilde 100 doların üzerine kolayca taşıyabildiği bir ortamda üç gün boyunca 'enerji bolluğu' söylemi etrafında görüştü. Karbon standartlarının tamamen kaldırılmasından Rusya ve Venezuela'nın sürpriz katılımına uzanan başlıklarla manşetlere çıkan zirve, iklim finansmanı, Küresel Güney'in enerjiye erişimi ve Hürmüz krizinin yapısal çözümü gibi konuları ise neredeyse hiç gündemine almadı.