Businessweek
Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine aboneliğiniz boyunca tam erişim sağlayabilirsiniz. Abone Ol

Teknoloji

Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği
Sınırlamalar ve koruma duvarları teknolojide yerlileşmeyi artırırken, elektrikli araçlar 2025’de yükselişte olacak.
  • 30 Ocak 2025 17:31
  • Koray Öztopçu
Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği

1957’de Sputnik’in uzaya gönderilmesi, uzay programlarını değiştirirken, DeepSeek’in teknoloji de yeni bir yarışı başlattığını ve bu yarışında elektrikli araçlara etkisi gündemde yeni konu olarak yerini aldı. Çinli bir startup olan DeepSeek'in, ABD'deki endüstri lideri modellerle aynı seviyede veya daha iyi olduğunu söylediği son yapay zeka modellerini piyasaya sürmesi, teknoloji dünya düzeninde tekrar yeni bir değişim rüzgarları estirdi.

Şirket, 6 milyon dolardan az işlem gücü gerektiren yarı iletken yatırımı ile ilerlediğini söylemesi küresel teknoloji çevrelerinin de dikkat çekti. Şirketin geliştirdiği yapay zeka asistanı, rakibini geride bırakarak uygulama mağazalarında en yüksek puanlı ücretsiz uygulama oldu. Elbette bu durum, teknoloji şirketlerinin milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı sözü verme kararının ardından ekonomi anlamında da büyük değişimleri barındırıyor.

Teknoloji yarışı hızlanıyor

2022 sonlarında piyasaya sürülen uygulamalar, yapay zeka destekli kendi sohbet robotlarını yaratmak için acele eden teknoloji firmaları arasında bir mücadeleye neden oldu. DeepSeek’in en güçlü yapay zeka çipleri üzerindeki ihracat kontrolleri altında çıkması, ABD'nin Çin'de satışını yasaklamadığı, Kaliforniya çip üreticisinden nispeten düşük performanslı bir yapay zeka çipine güvenerek ilerlemesi tüm sektörü şaşırttı. Özellikle DeepSeek'in modellerinin kalitesi ve maliyet verimliliği bu anlatıyı tersine çevirirken, yapay zeka asistanının arkasındaki amiral gemisi modelini eğitmenin maliyetinin yalnızca 5,6 milyon dolar olması tartışmaları daha da hızlandırdı.

Elektrikli Araçlar 2025’de yükselişte olacak

Bazı otomobil üreticilerinin elektrikli hedeflerini küçültmesine ve ABD'deki 7 bin 500 dolarlık federal vergi kredisiyle ilgili belirsizliklere rağmen, elektrikli satışlarının önümüzdeki yıl önemli ölçüde artması bekleniyor. Otomotiv araştırma şirketine göre, önümüzdeki yıl küresel olarak tamamen elektrikli araç satışlarının yüzde 29,9 oranında artması bekleniyor. Tahminlere göre, 2025 yılında dünya çapında 15 milyon elektrikli araç satılacak ve pazar payında yüzde 13,2'den yüzde 16,7'ye bir artış olacak. 2025'te elektrikli ve şarjlı hibrit araç satışlarının (BEV+PHEV) tüm dünyada yüzde 17 artarak 20 milyon adedi aşması bekleniyor.

Çin, yüzde 64 pay ile dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olarak öne çıkarken, 2025’te yüzde 17’inin üstünde olması bekleniyor. (2024’te 11 milyon adetti ) Amerika’da 2025'te elektrikli araç satışlarının yüzde 16 artarak 2,1 milyona ulaşacağı öngörülürken, 2024’te yüzde 9 büyüyerek 1,8 milyon adeti bulmuştu.

Küresel hafif araç üretiminin ise toplam 88-89 milyon adette olması bekleniyor. Otomobil endüstrisi, 2025'e girerken, özellikle de küresel ticaret ve koruma tarifeleri ile üretimde farklı değişikliklere maruz kalabilir.

Ülkelerin gelecekte elektrikli araç hakimiyeti ne anlama geliyor?

Ülkelerin elektrikli araç pazarındaki üretim becerisi, küresel elektrikli araç üretiminin yüzde olarak artan uygun fiyatlı elektrikli araçların dünya çapında hızla benimsenmesinin ardındaki itici güç olacak. Batarya üretimi ve inovasyon konusundaki uzmanlık, ülkeleri elektrikli araç teknolojisindeki gelişmeleri hızlandırmak için iyi bir konuma getirecek ve bu da onları küresel olarak fosil yakıtla çalışan arabalara daha uygulanabilir ve çekici alternatifler haline getirecek.

Artan elektrikli araçlara ilgi ülkelerin üretim politikalarını da etkiliyor. Çin, yılda 40 milyondan fazla içten yanmalı motorlu otomobil üretme kapasitesine sahip durumda gözükürken, 2025'in sonuna kadar 25 milyona yakın elektrikli araç üretme kapasitesine sahip olması bekleniyor .

Tüketici odağı elektrikli araçlara dönüyor

Tüketiciler elektrikli araçların geleceği konusunda iyimser iken, aynı zamanda teknolojisi konusunda artık daha açık fikirli. Şarj altyapısının eksikliği gibi kısa vadeli zorluklar devam ederken, mevcut elektrikli araç sürücülerinin yüzde 90'ı elektrikli güç aktarma organlarına sadık kalıyor: Motor tipi tercihlerine olan bağlılık yüksek olmaya devam ediyor.

Elektrikli mobiliteye geçiş hızla ilerlemeye devam ederek küresel enerji ve otomobil pazarlarını yeniden şekillendirirken, dünya çapında satılan her beş otomobilden birinin elektrikli olması bekleniyor.

Hızlanan dönüşüm yeni markalar getirecek mi?

Geleneksel otomotiv sektöründeki bu ekosistemdeki değişim elektrikli akıllı araçların artan payı ülkelerin kendi "yerli" elektrikli araç ve batarya endüstrisini inşa etme yönünde ortak bir çaba gösteriyor. Ülkeler, ekosistem oluşumunda elektrikli araç endüstrisi kritik bir kütleye ulaştığında dünya elektrikli araç pazarının büyük bir kısmını üretmeyi hedefliyor.

Daha ucuz elektrikli arabalar: Kitlesel pazarda benimsenmenin kilidini açmanın anahtarı

On yılı aşkın bir süredir otomotiv ekosistemini ve elektrifikasyonun geleceğini şekillendiren elektrikli bağlantılı araçların etkisi artarken, 2025'i "elektrikli araç yılı" olarak tanımlamak, oldukça fazla global düzenleme, gelişmeye rağmen değişimi hızlı göreceğimiz bir şekilde gerçek olacak gibi gözüküyor.

Otomotiv sektöründe de bunca teknolojik dönüştürücü gelişmelerin olmasının etkisiyle daha da hızlı hareket edecek. 2025’de daha da fazla öne çıkacak gelişmeler :

  • Küresel anlamda, Çin’in sürekli yenilenen modelleri, diğer ülkelerin yeni markalarla daha düşük bütçeli elektrikli araç model yelpazesinin tüketicilere ulaşması

  • Teknolojik anlamda gelişmelerle, ultra hızlı batarya şarjı beklentileri yeniden tanımlaması,

  • Ekonomik anlamda ülkelerde elektrikli araçların her zamankinden daha erişilebilir hale gelmesi,

  • Tüketici davranışları etkisinde daha çok yeni nesil beklentilerine uygun modeller ve otomotiv markalarının çekiciliğini artırma çabaları,

  • Politika anlamında ise dünya çapında ülkelerin elektrikli araçlara yönelik teşviklerin arttığı bir dönem yaşayacağız.

Elbette elektrikli araç üretimi, dünyanın karbondan arındırma hedefleriyle, ülkelerin elektrikli araç hakimiyeti umut verici bir hikaye sunuyor. Uygun fiyatlı elektrikli araçların hızlı bir şekilde piyasaya sürülmesi, ulaşım emisyonlarına karşı güçlü bir araç olduğu, yenilik, sürdürülebilir uygulamalarla eşleştirildiğinde; daha yeşil ulaşıma giden yolun kendi yaratacak.

Dergi Erişimi
Dergi içeriklerini okumak için Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine abone olmanız gerekmektedir.Abone değilseniz abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz
Abone Ol
Yapay Zekâda Çipler Yeniden Dağıtılıyor
Yapay Zekâda Çipler Yeniden Dağıtılıyor
Artan işlem gücü ihtiyacı ve hızla yükselen altyapı maliyetleri, teknoloji şirketlerini kendi yapay zekâ çiplerini geliştirmeye yöneltiyor. Microsoft, Amazon, Meta, OpenAI ve Alibaba yeni çiplerini devreye alırken; Google, Anthropic ve DeepSeek de kendi yapay zekâ çiplerini geliştirmek için çalışmalara basladı. Şirketler bu yatırımlarla Nvidia basta olmak üzere dıs tedarikçilere bağımlılığı azaltmayı, çip tedarikini güvence altına almayı ve yapay zekâ modellerini daha hızlı, enerji verimli ve düşük maliyetle çalıştırmayı hedefliyor. İşte 2026’nın ilk sekiz ayında yapay zekâ çip yarısında öne çıkan gelişmeler...
Çin’in Çip Endüstrisi Zincirlerini Kırmaya Yakın
Çin’in Çip Endüstrisi Zincirlerini Kırmaya Yakın
Azim ve devlet desteği, Huawei, CXMT ve diğer yetkin çip üreticilerinin yükselişini mümkün kıldı.
Emeğin Değeri Değişiyor
Emeğin Değeri Değişiyor
Kariyer merdiveni yerinde duruyor ancak yapay zekâ basamakları dönüştürmeye başladı. Oxford Üniversitesi’nden Fabian Stephany’ye göre asıl risk, işlerin tamamen ortadan kalkması değil; emeğin ekonomik değerinde yaşanacak.
Siber Savunmada İttifak Dönemi
Siber Savunmada İttifak Dönemi
Yapay zeka teknolojilerindeki hızlı gelişim, kritik altyapılardan küresel ekonomiye kadar tüm alanları kapsayan yeni ve son derece yıkıcı bir siber tehdit ortamı yarattı.
Bir Sonraki Spotify mı, Yoksa Yapay Zekâ Üretimi Bir Müzik Çöplüğü mü?
Bir Sonraki Spotify mı, Yoksa Yapay Zekâ Üretimi Bir Müzik Çöplüğü mü?
Yatırımcılar, 5 milyar dolar değerindeki şirketin bir sonraki Spotify olacağına bahse giriyor.
Yapay Zekânın Elektrik Açlığı
Yapay Zekânın Elektrik Açlığı
10 Temmuz 2024’te Virginia’da bir parafudrun arızalanması, 82 saniyede 1.500 megavatlık veri merkezi yükünün şebekeden buharlaşmasına yol açarak yapay zeka çağının şebekelere getirdiği yeni riski gözler önüne serdi.
Ücretsiz Businessweek Türkiye Yapay Zeka Eki'ni indirmeyi unutmayın!
Ücretsiz Businessweek Türkiye Yapay Zeka Eki'ni indirmeyi unutmayın!
Dergiye tıklayarak eki indirebilirsiniz.
Nvidia'nın Ateşini Yakalamak...
Nvidia'nın Ateşini Yakalamak...
Hesaplama gücüne yönelik iştah, çip pazarındaki rekabeti yeni bir aşamaya taşıyor. Nvidia, pazardaki hâkimiyetini korusa da, en büyük müşterilerinin de aralarında olduğu çok sayıda şirketin giderek artan rekabetiyle karşı karşıya. Bir yandan teknoloji devleri kendi altyapılarının kontrolünü ele almaya çalışırken, diğer yandan yüzlerce girişim ise “yeni Nvidia” olmanın peşinde...
Hisse Yoğunlaşması, Alfa Yaratma: Fon Yöneticileri İçin Yeni Dönem
Hisse Yoğunlaşması, Alfa Yaratma: Fon Yöneticileri İçin Yeni Dönem
2026 yılının ilk 8 ayı, hem küresel belirsizlikler hem de daralan hareket alanı nedeniyle fon yöneticileri için amansız bir teste dönüştü. Borsa İstanbul hisse sayısı olarak geniş bir evren gibi görünse de, sermayenin bir avuç hisseye sıkışması sistemik riskleri artırıyor. SPK’nın yeni adımları ise oyunun kurallarını yeniden yazarak fon yöneticilerini zorlu ama elzem bir alfa arayışına itecek.
Fonlara Fren Tamam, Gözler Endeks Kriterlerinde
Fonlara Fren Tamam, Gözler Endeks Kriterlerinde
SPK’nın serbest fonlarda yoğunlaşmayı sınırlayan yeni rehberi fon piyasasında oyunun kurallarını değiştirirken, sektörün artık kronik hale gelen başka soruları yeniden gündeme geldi. Denetleme yeterli mi? Endeks kriterleri güvenilir ve yatırımcı tabanını yansıtma konusunda beklentileri karşılayacak mı?
İç Talep Sonunda Dezenflasyona Destek Veriyor...
İç Talep Sonunda Dezenflasyona Destek Veriyor...
İç talep koşullarının dezenflasyonu destekleyici seyretmesi ve enflasyonun ana eğiliminde son iki ayda görülen olumlu gelişmeler, para politikasında “normalleşme”nin kapısını açtı. Ancak büyüme kompozisyonundaki iç talep-dış talep ayrışması dezenflasyona önemli bir destek sunsa da, hizmet enflasyonunda katılık, enerji ve gıda fiyatlarındaki yukarı yönlü riskler, TCMB’yi ölçülü ve veri odaklı bir indirim patikasında tutmaya devam edecek gibi görünüyor.
İpek Yolu’nun İki Durağı Yeniden Birleşiyor
İpek Yolu’nun İki Durağı Yeniden Birleşiyor
63’üncü Şam Uluslararası Fuarı kapsamında, Suriye’ye giden Türk heyeti, iki ülke arasındaki ticari faaliyetlerin geliştirilmesinin ötesinde çok daha kapsamlı işbirliklerinin önünü açmak için çalışmalarda bulundu. Ülkenin yeniden imarından sanayi ve teknoloji paylaşımına kadar pek çok alanda gerçekleştirilmesi planlanan iş birlikleri her iki ülke içinde fırsatlar sunabilir. Ancak iş birliklerinin hayata geçmesi için Suriye tarafında hala atılması gereken birçok adım bulunuyor.
Büyükten Küçüğe, Küçükten Yeniden Büyüğe
Büyükten Küçüğe, Küçükten Yeniden Büy...
Yapay Zekâ Çağının Yeni Enerji Ekonomisi
  • Teknoloji
  • 4 Eylül 2026 13:12
  • Elşen Esedov SOCAR Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Danışmanı