Businessweek
Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine aboneliğiniz boyunca tam erişim sağlayabilirsiniz. Abone Ol

Teknoloji

Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği
Sınırlamalar ve koruma duvarları teknolojide yerlileşmeyi artırırken, elektrikli araçlar 2025’de yükselişte olacak.
  • 30 Ocak 2025 17:31
  • Koray Öztopçu
Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği

1957’de Sputnik’in uzaya gönderilmesi, uzay programlarını değiştirirken, DeepSeek’in teknoloji de yeni bir yarışı başlattığını ve bu yarışında elektrikli araçlara etkisi gündemde yeni konu olarak yerini aldı. Çinli bir startup olan DeepSeek'in, ABD'deki endüstri lideri modellerle aynı seviyede veya daha iyi olduğunu söylediği son yapay zeka modellerini piyasaya sürmesi, teknoloji dünya düzeninde tekrar yeni bir değişim rüzgarları estirdi.

Şirket, 6 milyon dolardan az işlem gücü gerektiren yarı iletken yatırımı ile ilerlediğini söylemesi küresel teknoloji çevrelerinin de dikkat çekti. Şirketin geliştirdiği yapay zeka asistanı, rakibini geride bırakarak uygulama mağazalarında en yüksek puanlı ücretsiz uygulama oldu. Elbette bu durum, teknoloji şirketlerinin milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı sözü verme kararının ardından ekonomi anlamında da büyük değişimleri barındırıyor.

Teknoloji yarışı hızlanıyor

2022 sonlarında piyasaya sürülen uygulamalar, yapay zeka destekli kendi sohbet robotlarını yaratmak için acele eden teknoloji firmaları arasında bir mücadeleye neden oldu. DeepSeek’in en güçlü yapay zeka çipleri üzerindeki ihracat kontrolleri altında çıkması, ABD'nin Çin'de satışını yasaklamadığı, Kaliforniya çip üreticisinden nispeten düşük performanslı bir yapay zeka çipine güvenerek ilerlemesi tüm sektörü şaşırttı. Özellikle DeepSeek'in modellerinin kalitesi ve maliyet verimliliği bu anlatıyı tersine çevirirken, yapay zeka asistanının arkasındaki amiral gemisi modelini eğitmenin maliyetinin yalnızca 5,6 milyon dolar olması tartışmaları daha da hızlandırdı.

Elektrikli Araçlar 2025’de yükselişte olacak

Bazı otomobil üreticilerinin elektrikli hedeflerini küçültmesine ve ABD'deki 7 bin 500 dolarlık federal vergi kredisiyle ilgili belirsizliklere rağmen, elektrikli satışlarının önümüzdeki yıl önemli ölçüde artması bekleniyor. Otomotiv araştırma şirketine göre, önümüzdeki yıl küresel olarak tamamen elektrikli araç satışlarının yüzde 29,9 oranında artması bekleniyor. Tahminlere göre, 2025 yılında dünya çapında 15 milyon elektrikli araç satılacak ve pazar payında yüzde 13,2'den yüzde 16,7'ye bir artış olacak. 2025'te elektrikli ve şarjlı hibrit araç satışlarının (BEV+PHEV) tüm dünyada yüzde 17 artarak 20 milyon adedi aşması bekleniyor.

Çin, yüzde 64 pay ile dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olarak öne çıkarken, 2025’te yüzde 17’inin üstünde olması bekleniyor. (2024’te 11 milyon adetti ) Amerika’da 2025'te elektrikli araç satışlarının yüzde 16 artarak 2,1 milyona ulaşacağı öngörülürken, 2024’te yüzde 9 büyüyerek 1,8 milyon adeti bulmuştu.

Küresel hafif araç üretiminin ise toplam 88-89 milyon adette olması bekleniyor. Otomobil endüstrisi, 2025'e girerken, özellikle de küresel ticaret ve koruma tarifeleri ile üretimde farklı değişikliklere maruz kalabilir.

Ülkelerin gelecekte elektrikli araç hakimiyeti ne anlama geliyor?

Ülkelerin elektrikli araç pazarındaki üretim becerisi, küresel elektrikli araç üretiminin yüzde olarak artan uygun fiyatlı elektrikli araçların dünya çapında hızla benimsenmesinin ardındaki itici güç olacak. Batarya üretimi ve inovasyon konusundaki uzmanlık, ülkeleri elektrikli araç teknolojisindeki gelişmeleri hızlandırmak için iyi bir konuma getirecek ve bu da onları küresel olarak fosil yakıtla çalışan arabalara daha uygulanabilir ve çekici alternatifler haline getirecek.

Artan elektrikli araçlara ilgi ülkelerin üretim politikalarını da etkiliyor. Çin, yılda 40 milyondan fazla içten yanmalı motorlu otomobil üretme kapasitesine sahip durumda gözükürken, 2025'in sonuna kadar 25 milyona yakın elektrikli araç üretme kapasitesine sahip olması bekleniyor .

Tüketici odağı elektrikli araçlara dönüyor

Tüketiciler elektrikli araçların geleceği konusunda iyimser iken, aynı zamanda teknolojisi konusunda artık daha açık fikirli. Şarj altyapısının eksikliği gibi kısa vadeli zorluklar devam ederken, mevcut elektrikli araç sürücülerinin yüzde 90'ı elektrikli güç aktarma organlarına sadık kalıyor: Motor tipi tercihlerine olan bağlılık yüksek olmaya devam ediyor.

Elektrikli mobiliteye geçiş hızla ilerlemeye devam ederek küresel enerji ve otomobil pazarlarını yeniden şekillendirirken, dünya çapında satılan her beş otomobilden birinin elektrikli olması bekleniyor.

Hızlanan dönüşüm yeni markalar getirecek mi?

Geleneksel otomotiv sektöründeki bu ekosistemdeki değişim elektrikli akıllı araçların artan payı ülkelerin kendi "yerli" elektrikli araç ve batarya endüstrisini inşa etme yönünde ortak bir çaba gösteriyor. Ülkeler, ekosistem oluşumunda elektrikli araç endüstrisi kritik bir kütleye ulaştığında dünya elektrikli araç pazarının büyük bir kısmını üretmeyi hedefliyor.

Daha ucuz elektrikli arabalar: Kitlesel pazarda benimsenmenin kilidini açmanın anahtarı

On yılı aşkın bir süredir otomotiv ekosistemini ve elektrifikasyonun geleceğini şekillendiren elektrikli bağlantılı araçların etkisi artarken, 2025'i "elektrikli araç yılı" olarak tanımlamak, oldukça fazla global düzenleme, gelişmeye rağmen değişimi hızlı göreceğimiz bir şekilde gerçek olacak gibi gözüküyor.

Otomotiv sektöründe de bunca teknolojik dönüştürücü gelişmelerin olmasının etkisiyle daha da hızlı hareket edecek. 2025’de daha da fazla öne çıkacak gelişmeler :

  • Küresel anlamda, Çin’in sürekli yenilenen modelleri, diğer ülkelerin yeni markalarla daha düşük bütçeli elektrikli araç model yelpazesinin tüketicilere ulaşması

  • Teknolojik anlamda gelişmelerle, ultra hızlı batarya şarjı beklentileri yeniden tanımlaması,

  • Ekonomik anlamda ülkelerde elektrikli araçların her zamankinden daha erişilebilir hale gelmesi,

  • Tüketici davranışları etkisinde daha çok yeni nesil beklentilerine uygun modeller ve otomotiv markalarının çekiciliğini artırma çabaları,

  • Politika anlamında ise dünya çapında ülkelerin elektrikli araçlara yönelik teşviklerin arttığı bir dönem yaşayacağız.

Elbette elektrikli araç üretimi, dünyanın karbondan arındırma hedefleriyle, ülkelerin elektrikli araç hakimiyeti umut verici bir hikaye sunuyor. Uygun fiyatlı elektrikli araçların hızlı bir şekilde piyasaya sürülmesi, ulaşım emisyonlarına karşı güçlü bir araç olduğu, yenilik, sürdürülebilir uygulamalarla eşleştirildiğinde; daha yeşil ulaşıma giden yolun kendi yaratacak.

Dergi Erişimi
Dergi içeriklerini okumak için Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine abone olmanız gerekmektedir.Abone değilseniz abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz
Abone Ol
Borsa İstanbul’da İlk Yarının Bilançosu
Borsa İstanbul’da İlk Yarının Bilançosu
Faiz beklentileri, jeopolitik riskler ve sektör rotasyonunun öne çıktığı Borsa İstanbul’da, MSCI uyarısı, SPK’nın adımları ve spekülatif yükselişi ile dikkati çeken bazı hisse senetlerinin endekse etkileri yılın ilk yarısında en çok konuşulan konuların başında geldi.
Milyonerler Çoğaldı Eşitsizlik Derinleşti
Milyonerler Çoğaldı Eşitsizlik Derinleşti
UBS’in Dünya Servet Raporu’na göre küresel kişisel servet 2025’te yüzde 10,8 artarken, dolar milyoneri sayısı 57,5 milyonu aştı. Türkiye, dolar milyoneri sayısındaki yüzde 6,4’lük artışla dünyada ikinci sıraya yerleşti.
Jeopolitik Fırtına 2026’da İlk Yarının Yönünü Belirledi
Jeopolitik Fırtına 2026’da İlk Yarının Yönünü Belirledi
Orta Doğu’da tırmanan gerilimden Kızıldeniz’deki güvenlik sorunlarına, Rusya- Ukrayna savaşının süregelen etkilerinden ABD-Çin arasındaki stratejik rekabete kadar uzanan geniş bir risk yelpazesi; enerji fiyatlarından lojistik maliyetlerine, yatırım kararlarından finansal piyasalara, gıda fiyatlarından turizme kadar ekonominin tüm dinamiklerini etkileyen temel faktörlerden biri haline geldi.
İki Haziran Arası
İki Haziran Arası
2025’in ilk yarısına Beyaz Saray’ın tarifeleri, 2026’nın ilk yarısına ABD-İran savaşı damga vurdu. İki kara kuğudan da rekorlarla çıkan küresel borsalarda yılın kahramanı yapay zeka ve çip şirketleri olurken altın, gümüş ve bitcoin sahneden çekildi. İki haziran arasında değişmeyen tek şey, rekorlarla risklerin el ele büyümesi oldu. Üçüncü haziranı bekleyenler, olası risk senaryolarına artık eskisinden daha hazırlıklı.
Merkez Bankalarının Fırtınadaki Dansı
Merkez Bankalarının Fırtınadaki Dansı
Enerji şoku, enflasyon ve jeopolitik riskler, 2026’nın ilk yarısında Fed, ECB, BoE ve BoJ’un para politikası kararlarını yeniden şekillendirdi.
Güvenlikten Sermayeye: NATO’nun Ankara Buluşması
Güvenlikten Sermayeye: NATO’nun Ankara Buluşması
Ankara’da kurulacak masa, sadece NATO’nun geleceğini konuşmayacak. Aynı zamanda dünyanın yeni güç dengeleri şekillenirken Türkiye’nin bu denklemin neresinde durduğunu da gösterecek.
David Calleo’nun Merceğinden NATO’nun Yükseliş ve Çöküşü
David Calleo’nun Merceğinden NATO’nun Yükseliş ve Çöküşü
NATO, kolektif bir savunma paktından, katı fayda-maliyet analizlerinin yapıldığı ticari bir ortaklığa evriliyor.
Sahte Sigorta Zirve Yaptı
Sahte Sigorta Zirve Yaptı
Bu yılki Sosyal Güvenlik Haftası’nın teması kayıt dışılık ile mücadeleydi. SGK için kayıt dışılık sadece sigortası yapılmayanlar değil hizmet olmaksızın sahte sigorta bildirimlerini de kapsıyor. Geçen yıl sahte sigorta nedeniyle soruşturma açılan kişi sayısı 2023’teki EYT sonrası artarak 150 bin kişiyle son yılların en yüksek rakamına ulaştı. Sahte sigorta nedeniyle gerekli gün sayısının altına düşülürse emeklilik iptali de söz konusu olabiliyor.
Tasarruf Finansman Sektörüne Büyüme Freni
Tasarruf Finansman Sektörüne Büyüme Freni
BDDK, tasarruf finansman sektöründe hızlı büyümeyi frenlemek amacıyla büyük şirketlere aylık yeni sözleşme kotası getirirken, en erken teslim süresini 150 günden 180 güne çıkardı ve ödeme planlarında daha sıkı kurallar uygulamaya başladı.
Küresel Ekonomiyi Bir de El Nino Çarptı
Küresel Ekonomiyi Bir de El Nino Çarptı
Pasifik Okyanusu’nun derinliklerinde biriken ısı, onlarca yıl içinde görülmüş en güçlü El Nino’yu hazırlıyor. Bu kez söz konusu olan yalnızca kuraklık ve seller değil; gıda enflasyonu, hammadde şokları ve küresel büyümenin yavaşlaması.
Savaş Durdu Odalar Dolmadı
Savaş Durdu Odalar Dolmadı
ABD-İran arasında sağlanan 60 günlük geçici anlaşmanın ardından rezervasyonlarda ilk kıpırdanma yaşansa da sektör, “yeni talep” konusunda çok fazla beklenti içine girmiyor.
Yapay Zekâda Yıldız Avı
Yapay Zekâda Yıldız Avı
Yapay zekâ yarışında rekabet artık yalnızca modeller ve yatırımlar üzerinden değil, yetenekleri elde tutabilme üzerinden de şekilleniyor. Uzmanlara göre bu rekabetin sonucu, yalnızca ekonomik değerin değil, teknolojik gücün ve toplumdaki etkinin kimlerin elinde toplanacağını da belirleyebilir.