Businessweek
Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine aboneliğiniz boyunca tam erişim sağlayabilirsiniz. Abone Ol

Teknoloji

Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği
Sınırlamalar ve koruma duvarları teknolojide yerlileşmeyi artırırken, elektrikli araçlar 2025’de yükselişte olacak.
  • 30 Ocak 2025 17:31
  • Koray Öztopçu
Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği

1957’de Sputnik’in uzaya gönderilmesi, uzay programlarını değiştirirken, DeepSeek’in teknoloji de yeni bir yarışı başlattığını ve bu yarışında elektrikli araçlara etkisi gündemde yeni konu olarak yerini aldı. Çinli bir startup olan DeepSeek'in, ABD'deki endüstri lideri modellerle aynı seviyede veya daha iyi olduğunu söylediği son yapay zeka modellerini piyasaya sürmesi, teknoloji dünya düzeninde tekrar yeni bir değişim rüzgarları estirdi.


Şirket, 6 milyon dolardan az işlem gücü gerektiren yarı iletken yatırımı ile ilerlediğini söylemesi küresel teknoloji çevrelerinin de dikkat çekti. Şirketin geliştirdiği yapay zeka asistanı, rakibini geride bırakarak uygulama mağazalarında en yüksek puanlı ücretsiz uygulama oldu. Elbette bu durum, teknoloji şirketlerinin milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı sözü verme kararının ardından ekonomi anlamında da büyük değişimleri barındırıyor.


Teknoloji yarışı hızlanıyor


2022 sonlarında piyasaya sürülen uygulamalar, yapay zeka destekli kendi sohbet robotlarını yaratmak için acele eden teknoloji firmaları arasında bir mücadeleye neden oldu. DeepSeek’in en güçlü yapay zeka çipleri üzerindeki ihracat kontrolleri altında çıkması, ABD'nin Çin'de satışını yasaklamadığı, Kaliforniya çip üreticisinden nispeten düşük performanslı bir yapay zeka çipine güvenerek ilerlemesi tüm sektörü şaşırttı. Özellikle DeepSeek'in modellerinin kalitesi ve maliyet verimliliği bu anlatıyı tersine çevirirken, yapay zeka asistanının arkasındaki amiral gemisi modelini eğitmenin maliyetinin yalnızca 5,6 milyon dolar olması tartışmaları daha da hızlandırdı.


Elektrikli Araçlar 2025’de yükselişte olacak


Bazı otomobil üreticilerinin elektrikli hedeflerini küçültmesine ve ABD'deki 7 bin 500 dolarlık federal vergi kredisiyle ilgili belirsizliklere rağmen, elektrikli satışlarının önümüzdeki yıl önemli ölçüde artması bekleniyor. Otomotiv araştırma şirketine göre, önümüzdeki yıl küresel olarak tamamen elektrikli araç satışlarının yüzde 29,9 oranında artması bekleniyor. Tahminlere göre, 2025 yılında dünya çapında 15 milyon elektrikli araç satılacak ve pazar payında yüzde 13,2'den yüzde 16,7'ye bir artış olacak. 2025'te elektrikli ve şarjlı hibrit araç satışlarının (BEV+PHEV) tüm dünyada yüzde 17 artarak 20 milyon adedi aşması bekleniyor.


Çin, yüzde 64 pay ile dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olarak öne çıkarken, 2025’te yüzde 17’inin üstünde olması bekleniyor. (2024’te 11 milyon adetti ) Amerika’da 2025'te elektrikli araç satışlarının yüzde 16 artarak 2,1 milyona ulaşacağı öngörülürken, 2024’te yüzde 9 büyüyerek 1,8 milyon adeti bulmuştu.


Küresel hafif araç üretiminin ise toplam 88-89 milyon adette olması bekleniyor. Otomobil endüstrisi, 2025'e girerken, özellikle de küresel ticaret ve koruma tarifeleri ile üretimde farklı değişikliklere maruz kalabilir.



Ülkelerin gelecekte elektrikli araç hakimiyeti ne anlama geliyor?


Ülkelerin elektrikli araç pazarındaki üretim becerisi, küresel elektrikli araç üretiminin yüzde olarak artan uygun fiyatlı elektrikli araçların dünya çapında hızla benimsenmesinin ardındaki itici güç olacak. Batarya üretimi ve inovasyon konusundaki uzmanlık, ülkeleri elektrikli araç teknolojisindeki gelişmeleri hızlandırmak için iyi bir konuma getirecek ve bu da onları küresel olarak fosil yakıtla çalışan arabalara daha uygulanabilir ve çekici alternatifler haline getirecek.


Artan elektrikli araçlara ilgi ülkelerin üretim politikalarını da etkiliyor. Çin, yılda 40 milyondan fazla içten yanmalı motorlu otomobil üretme kapasitesine sahip durumda gözükürken, 2025'in sonuna kadar 25 milyona yakın elektrikli araç üretme kapasitesine sahip olması bekleniyor .


Tüketici odağı elektrikli araçlara dönüyor


Tüketiciler elektrikli araçların geleceği konusunda iyimser iken, aynı zamanda teknolojisi konusunda artık daha açık fikirli. Şarj altyapısının eksikliği gibi kısa vadeli zorluklar devam ederken, mevcut elektrikli araç sürücülerinin yüzde 90'ı elektrikli güç aktarma organlarına sadık kalıyor: Motor tipi tercihlerine olan bağlılık yüksek olmaya devam ediyor.


Elektrikli mobiliteye geçiş hızla ilerlemeye devam ederek küresel enerji ve otomobil pazarlarını yeniden şekillendirirken, dünya çapında satılan her beş otomobilden birinin elektrikli olması bekleniyor.


Hızlanan dönüşüm yeni markalar getirecek mi?


Geleneksel otomotiv sektöründeki bu ekosistemdeki değişim elektrikli akıllı araçların artan payı ülkelerin kendi "yerli" elektrikli araç ve batarya endüstrisini inşa etme yönünde ortak bir çaba gösteriyor. Ülkeler, ekosistem oluşumunda elektrikli araç endüstrisi kritik bir kütleye ulaştığında dünya elektrikli araç pazarının büyük bir kısmını üretmeyi hedefliyor.


Daha ucuz elektrikli arabalar: Kitlesel pazarda benimsenmenin kilidini açmanın anahtarı


On yılı aşkın bir süredir otomotiv ekosistemini ve elektrifikasyonun geleceğini şekillendiren elektrikli bağlantılı araçların etkisi artarken, 2025'i "elektrikli araç yılı" olarak tanımlamak, oldukça fazla global düzenleme, gelişmeye rağmen değişimi hızlı göreceğimiz bir şekilde gerçek olacak gibi gözüküyor.


Otomotiv sektöründe de bunca teknolojik dönüştürücü gelişmelerin olmasının etkisiyle daha da hızlı hareket edecek. 2025’de daha da fazla öne çıkacak gelişmeler :



  • Küresel anlamda, Çin’in sürekli yenilenen modelleri, diğer ülkelerin yeni markalarla daha düşük bütçeli elektrikli araç model yelpazesinin tüketicilere ulaşması




  • Teknolojik anlamda gelişmelerle, ultra hızlı batarya şarjı beklentileri yeniden tanımlaması,




  • Ekonomik anlamda ülkelerde elektrikli araçların her zamankinden daha erişilebilir hale gelmesi,




  • Tüketici davranışları etkisinde daha çok yeni nesil beklentilerine uygun modeller ve otomotiv markalarının çekiciliğini artırma çabaları,




  • Politika anlamında ise dünya çapında ülkelerin elektrikli araçlara yönelik teşviklerin arttığı bir dönem yaşayacağız.


Elbette elektrikli araç üretimi, dünyanın karbondan arındırma hedefleriyle, ülkelerin elektrikli araç hakimiyeti umut verici bir hikaye sunuyor. Uygun fiyatlı elektrikli araçların hızlı bir şekilde piyasaya sürülmesi, ulaşım emisyonlarına karşı güçlü bir araç olduğu, yenilik, sürdürülebilir uygulamalarla eşleştirildiğinde; daha yeşil ulaşıma giden yolun kendi yaratacak.


Dergi Erişimi
Dergi içeriklerini okumak için Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine abone olmanız gerekmektedir.Abone değilseniz abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz
Abone Ol
“Tanrım, Bu Korkunç”: Pentagon Yapay Zekâ Savaş Makinelerine Nasıl Bağımlı Hale Geldi?
“Tanrım, Bu Korkunç”: Pentagon Yapay Zekâ Savaş Makinelerine Nasıl Bağımlı Hale Geldi?
Yakında yayımlanacak Project Maven kitabından bir bölüm, ABD’nin Silikon Vadisi’ni yapay zekâ savaş vizyonuna nasıl dahil ettiğini ve bunun bugün İran’da nasıl sahaya yansıdığını ortaya koyuyor.
Jeopolitik Bulutlar Fırsatları Gölgeliyor
Jeopolitik Bulutlar Fırsatları Gölgeliyor
Türkiye’de kongre ve iş turizmi, pandemi sonrası dönemde rekor ziyaretçi seviyelerine ulaşırken Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim sektörün görünümünü gölgeliyor. Bölgedeki kriz, Türk ihracatçıların yurt dışı fuarlar üzerinden pazar erişimini zorlaştırırken aynı zamanda iptal edilen organizasyonların rotasını Türkiye’ye çevirmesi, yeni bir fırsat dalgasını da kapısını aralayabilir.
İran Savaşı ABD’nin Doğalgaz Sektörü İçin Bir Fırsata Dönüşüyor
İran Savaşı ABD’nin Doğalgaz Sektörü İçin Bir Fırsata Dönüşüyor
Katar’ın kusursuz teslimat sicilinin bozulması, genç ama hızla büyüyen ABD LNG sektörüne şimdiye kadarki en güçlü rüzgârlardan birini sağladı.
Kuluçka Merkezleri: Fikirden Küresel Şirkete Giden Yol
Kuluçka Merkezleri: Fikirden Küresel Şirkete Giden Yol
Üniversite kuluçka merkezleri bilginin ekonomik değere dönüştüğü merkezler hâline geliyor.
Çözüm Genç Mezunlarda mı?
Çözüm Genç Mezunlarda mı?
Teknolojik gelişmeler iş dünyasının ihtiyaç duyduğu insan kaynağı profilini değiştirirken iş dünyası “fazla uzun” süren üniversitenin genç yeteneklerin işe başlama yaşını uzattığı fikrinde. Daha erken mezun olan gençlerin iş hayatında daha hızlı donanım kazanacağını düşünen kamu da bu yönde adımlar atmaya hazırlanıyor. Peki çözüm üniversiteye erken giren ve daha kısa sürede mezun olan gençlerde mi?
Araç Kiralama Sırasını Bekliyor
Araç Kiralama Sırasını Bekliyor
Düşük penetrasyon nedeni ile güçlü büyüme potansiyeline sahip olan araç kiralama sektörü günlük sorunları aşıp hızlı büyüyeceği günleri planlıyor.
Banka Hisselerinde Değerlemeler Mercek Altında
Banka Hisselerinde Değerlemeler Mercek Altında
Banka hisselerinde yıl sonuna ilişkin hedef fiyatlar gelinen seviye itibarıyla cazip getiri potansiyeli sunsa da jeopolitik riskler hedeflerin aşağı yönlü revize edilebileceği beklentilerini artırdı.
Gelişen Ülke Para Birimleri Nereye Gidiyor?
Gelişen Ülke Para Birimleri Nereye Gidiyor?
Zayıf dolar ve yüksek faiz 2025’te aynı yönde çalıştı. 2026’ya girerken tablo hălă destekleyici görünse de artık aynı geniş alanın korunup korunamayacağı daha fazla sorgulanıyor.
Trump’ın İran Söylemi: Diplomasi Maskesi mi, Piyasa Freni mi?
Trump’ın İran Söylemi: Diplomasi Maskesi mi, Piyasa Freni mi?
Donald Trump “anlaşmaya çok yakınız” diyerek diplomasi mesajı verirken aynı anda Orta Doğu’da yeni bir askeri harekâta hazırlanıyor. Bu basit bir çelişki değil; modern jeopolitiğin yeni kuralı. Söylem piyasayı sakinleştirir, güç sahada kurulur. Krizin ağırlık merkezi ise nükleer dosyadan enerji akışına kaymış durumda. Çünkü Hürmüz’den geçen petrol ve LNG, artık sadece ticaretin değil, küresel ekonominin de can damarını oluşturuyor. Ve bu yeni düzende piyasalar artık gerçekliği değil, ihtimalleri fiyatlıyor.
Programda “Cari Açık” Tedirginliği
Programda “Cari Açık” Tedirginliği
Enerji fiyatlarındaki sert yükseliş içeride ve dışarıda ekonomik görünüme yönelik belirsizliği derinleştirdi. Küresel tarafta stagflasyon endişeleri dile getirilirken, Türkiye’de devam eden enflasyonla mücadele sürecinde hesapları bozacak riskler masada. Hasarın boyutu savaşın süresine bağlıyken, Bakan Şimşek’e göre program için en büyük tedirginlik yaratan taraf cari açık…
Tarıma Bir Darbe de Savaştan
Tarıma Bir Darbe de Savaştan
ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaş küresel enerji ve tedarik zincirlerini sarsıyor. Gübre ve mazotta yurt dışına bağımlılığı yüzde 90’a ulaşan Türkiye’de, zaten yüksek seyreden gıda enflasyonu üzerindeki baskı daha da artıyor. Tarım uzmanlarına göre risk yalnızca zam değil; aynı zamanda arz daralması ve kalıcı bir “sofra küçülmesi”.
Türkiye’nin Doğalgaz Sübvansiyonu Sınavı
Türkiye’nin Doğalgaz Sübvansiyonu Sınavı
Küresel enerji krizinin en sert dalgasını yaratan ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaş, Türkiye’yi birbirinden farklı iki baskıyla aynı anda sıkıştırıyor: İran’dan gaz akışının durma riski ve piyasa fiyatlarının çok altında tutulan tarifelerin bütçeye yüklediği astronomik maliyet.