Businessweek
Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine aboneliğiniz boyunca tam erişim sağlayabilirsiniz. Abone Ol

Teknoloji

Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği
Sınırlamalar ve koruma duvarları teknolojide yerlileşmeyi artırırken, elektrikli araçlar 2025’de yükselişte olacak.
  • 30 Ocak 2025 17:31
  • Koray Öztopçu
Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği

1957’de Sputnik’in uzaya gönderilmesi, uzay programlarını değiştirirken, DeepSeek’in teknoloji de yeni bir yarışı başlattığını ve bu yarışında elektrikli araçlara etkisi gündemde yeni konu olarak yerini aldı. Çinli bir startup olan DeepSeek'in, ABD'deki endüstri lideri modellerle aynı seviyede veya daha iyi olduğunu söylediği son yapay zeka modellerini piyasaya sürmesi, teknoloji dünya düzeninde tekrar yeni bir değişim rüzgarları estirdi.

Şirket, 6 milyon dolardan az işlem gücü gerektiren yarı iletken yatırımı ile ilerlediğini söylemesi küresel teknoloji çevrelerinin de dikkat çekti. Şirketin geliştirdiği yapay zeka asistanı, rakibini geride bırakarak uygulama mağazalarında en yüksek puanlı ücretsiz uygulama oldu. Elbette bu durum, teknoloji şirketlerinin milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı sözü verme kararının ardından ekonomi anlamında da büyük değişimleri barındırıyor.

Teknoloji yarışı hızlanıyor

2022 sonlarında piyasaya sürülen uygulamalar, yapay zeka destekli kendi sohbet robotlarını yaratmak için acele eden teknoloji firmaları arasında bir mücadeleye neden oldu. DeepSeek’in en güçlü yapay zeka çipleri üzerindeki ihracat kontrolleri altında çıkması, ABD'nin Çin'de satışını yasaklamadığı, Kaliforniya çip üreticisinden nispeten düşük performanslı bir yapay zeka çipine güvenerek ilerlemesi tüm sektörü şaşırttı. Özellikle DeepSeek'in modellerinin kalitesi ve maliyet verimliliği bu anlatıyı tersine çevirirken, yapay zeka asistanının arkasındaki amiral gemisi modelini eğitmenin maliyetinin yalnızca 5,6 milyon dolar olması tartışmaları daha da hızlandırdı.

Elektrikli Araçlar 2025’de yükselişte olacak

Bazı otomobil üreticilerinin elektrikli hedeflerini küçültmesine ve ABD'deki 7 bin 500 dolarlık federal vergi kredisiyle ilgili belirsizliklere rağmen, elektrikli satışlarının önümüzdeki yıl önemli ölçüde artması bekleniyor. Otomotiv araştırma şirketine göre, önümüzdeki yıl küresel olarak tamamen elektrikli araç satışlarının yüzde 29,9 oranında artması bekleniyor. Tahminlere göre, 2025 yılında dünya çapında 15 milyon elektrikli araç satılacak ve pazar payında yüzde 13,2'den yüzde 16,7'ye bir artış olacak. 2025'te elektrikli ve şarjlı hibrit araç satışlarının (BEV+PHEV) tüm dünyada yüzde 17 artarak 20 milyon adedi aşması bekleniyor.

Çin, yüzde 64 pay ile dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olarak öne çıkarken, 2025’te yüzde 17’inin üstünde olması bekleniyor. (2024’te 11 milyon adetti ) Amerika’da 2025'te elektrikli araç satışlarının yüzde 16 artarak 2,1 milyona ulaşacağı öngörülürken, 2024’te yüzde 9 büyüyerek 1,8 milyon adeti bulmuştu.

Küresel hafif araç üretiminin ise toplam 88-89 milyon adette olması bekleniyor. Otomobil endüstrisi, 2025'e girerken, özellikle de küresel ticaret ve koruma tarifeleri ile üretimde farklı değişikliklere maruz kalabilir.

Ülkelerin gelecekte elektrikli araç hakimiyeti ne anlama geliyor?

Ülkelerin elektrikli araç pazarındaki üretim becerisi, küresel elektrikli araç üretiminin yüzde olarak artan uygun fiyatlı elektrikli araçların dünya çapında hızla benimsenmesinin ardındaki itici güç olacak. Batarya üretimi ve inovasyon konusundaki uzmanlık, ülkeleri elektrikli araç teknolojisindeki gelişmeleri hızlandırmak için iyi bir konuma getirecek ve bu da onları küresel olarak fosil yakıtla çalışan arabalara daha uygulanabilir ve çekici alternatifler haline getirecek.

Artan elektrikli araçlara ilgi ülkelerin üretim politikalarını da etkiliyor. Çin, yılda 40 milyondan fazla içten yanmalı motorlu otomobil üretme kapasitesine sahip durumda gözükürken, 2025'in sonuna kadar 25 milyona yakın elektrikli araç üretme kapasitesine sahip olması bekleniyor .

Tüketici odağı elektrikli araçlara dönüyor

Tüketiciler elektrikli araçların geleceği konusunda iyimser iken, aynı zamanda teknolojisi konusunda artık daha açık fikirli. Şarj altyapısının eksikliği gibi kısa vadeli zorluklar devam ederken, mevcut elektrikli araç sürücülerinin yüzde 90'ı elektrikli güç aktarma organlarına sadık kalıyor: Motor tipi tercihlerine olan bağlılık yüksek olmaya devam ediyor.

Elektrikli mobiliteye geçiş hızla ilerlemeye devam ederek küresel enerji ve otomobil pazarlarını yeniden şekillendirirken, dünya çapında satılan her beş otomobilden birinin elektrikli olması bekleniyor.

Hızlanan dönüşüm yeni markalar getirecek mi?

Geleneksel otomotiv sektöründeki bu ekosistemdeki değişim elektrikli akıllı araçların artan payı ülkelerin kendi "yerli" elektrikli araç ve batarya endüstrisini inşa etme yönünde ortak bir çaba gösteriyor. Ülkeler, ekosistem oluşumunda elektrikli araç endüstrisi kritik bir kütleye ulaştığında dünya elektrikli araç pazarının büyük bir kısmını üretmeyi hedefliyor.

Daha ucuz elektrikli arabalar: Kitlesel pazarda benimsenmenin kilidini açmanın anahtarı

On yılı aşkın bir süredir otomotiv ekosistemini ve elektrifikasyonun geleceğini şekillendiren elektrikli bağlantılı araçların etkisi artarken, 2025'i "elektrikli araç yılı" olarak tanımlamak, oldukça fazla global düzenleme, gelişmeye rağmen değişimi hızlı göreceğimiz bir şekilde gerçek olacak gibi gözüküyor.

Otomotiv sektöründe de bunca teknolojik dönüştürücü gelişmelerin olmasının etkisiyle daha da hızlı hareket edecek. 2025’de daha da fazla öne çıkacak gelişmeler :

  • Küresel anlamda, Çin’in sürekli yenilenen modelleri, diğer ülkelerin yeni markalarla daha düşük bütçeli elektrikli araç model yelpazesinin tüketicilere ulaşması

  • Teknolojik anlamda gelişmelerle, ultra hızlı batarya şarjı beklentileri yeniden tanımlaması,

  • Ekonomik anlamda ülkelerde elektrikli araçların her zamankinden daha erişilebilir hale gelmesi,

  • Tüketici davranışları etkisinde daha çok yeni nesil beklentilerine uygun modeller ve otomotiv markalarının çekiciliğini artırma çabaları,

  • Politika anlamında ise dünya çapında ülkelerin elektrikli araçlara yönelik teşviklerin arttığı bir dönem yaşayacağız.

Elbette elektrikli araç üretimi, dünyanın karbondan arındırma hedefleriyle, ülkelerin elektrikli araç hakimiyeti umut verici bir hikaye sunuyor. Uygun fiyatlı elektrikli araçların hızlı bir şekilde piyasaya sürülmesi, ulaşım emisyonlarına karşı güçlü bir araç olduğu, yenilik, sürdürülebilir uygulamalarla eşleştirildiğinde; daha yeşil ulaşıma giden yolun kendi yaratacak.

Dergi Erişimi
Dergi içeriklerini okumak için Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine abone olmanız gerekmektedir.Abone değilseniz abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz
Abone Ol
Çin’in Alternatif Rotası: Kuzey Buz Denizi
Çin’in Alternatif Rotası: Kuzey Buz Denizi
Bir Çin konteyner gemisi geçen sonbahar Ningbo’dan yola çıkıp yalnızca 20 günde İngiltere’ye vardığında, denizcilik dünyası uzun süredir ütopik olarak gördüğü bir güzergahın artık ticari gerçeğe dönüştüğünü fark edebildi. Rusya’nın Arktik kıyısı boyunca uzanan Kuzey Deniz Rotası, iklim değişikliğinin erittiği buzullar ve Kızıldeniz’deki kaosun ittiği yükle birlikte Pekin’in yeni ‘Kutup İpek Yolu’ hamlesinin merkezine oturdu.
Savaş, Faiz ve Enflasyon Muhasebesinin Gölgesinde Bir Çeyrek
Savaş, Faiz ve Enflasyon Muhasebesinin Gölgesinde Bir Çeyrek
İran savaşı, Borsa İstanbul’da ikinci çeyrek bilançolarına bir maliyet şoku olarak girdi; çıkarken bir ayrışma mekanizmasına dönüşmüştü. Enerji faturasını gelire çevirebilen şirketlerle o faturayı taşımak zorunda kalanlar arasındaki mesafe açıldı. Bilançonun alt satırında ise ayrışmayı bulanıklaştıran ikinci bir katman devredeydi: Etkisi azalarak da olsa süren enflasyon muhasebesi ve ertelenmiş vergi kalemleri, bazı şirketlerde operasyonel tabloyla örtüşmeyen bir net kâr üretti.
Avrupa’da Tahvil Faizleri Son Yılların En Yükseğinde
Avrupa’da Tahvil Faizleri Son Yılların En Yükseğinde
Avrupa’da uzun vadeli tahvil faizleri, kalıcı enflasyon endişeleri, yükselen enerji fiyatları ve artan kamu borçlanma ihtiyacıyla zirve seviyelerine çıktı.
Reklamlarda “Yapay” Tat
Reklamlarda “Yapay” Tat
Yapay zekâ yaratıcılığın öne çıktığı reklamcılık sektöründe de taşları yerinden oynatıyor.
Oyun Dünyası Konsoldan Dijitale Dönüyor
Oyun Dünyası Konsoldan Dijitale Dönüyor
Pandemi sonrası ucuz sermaye döneminin kapanması ve yapay zekânın yükselişiyle çalkalanan küresel oyun sektörü; bütçe baskıları, dijitalleşme ve değişen iş modelleri eşliğinde yeniden yapılanırken, Türkiye için de yeni bir stratejik dönemin kapılarını aralıyor.
Enerji İnovasyonunda Asıl Darboğaz: Teknoloji Değil, Ticarileşme
Enerji İnovasyonunda Asıl Darboğaz: Teknoloji Değil, Ticarileşme
Bir teknolojiyi geliştirmek, oyunun yalnızca ilk adımı. Gerçek rekabet, o teknolojiyi ekonomik olarak sürdürülebilir hale getirebilmekte başlıyor.
Türkiye’de Bankaların Blokzincire İlgisi Artıyor
Türkiye’de Bankaların Blokzincire İlgisi Artıyor
Türk bankaları ve yatırım şirketleri, likidite yönetim stratejilerini kripto varlıklarla üst seviyeye taşımanın adımlarını atıyor. Kurumlar, blokzincir teknolojisinin yüksek hız ve düşük maliyet avantajıyla, kripto paraların spekülatif varlıklardan likidite yönetimi aracına evrildiği bir döneme hazırlanıyor.
Fon Piyasasında Kartlar Yeniden Dağıtılıyor
Fon Piyasasında Kartlar Yeniden Dağıtılıyor
Türkiye’de yatırım fonları piyasasının büyüklüğü 10 trilyon lirayı aşarken, özellikle serbest fonlar ve para piyasası fonlarının öne çıktığı gelişmeler sistemin yeni baştan dizayn edilmesi ihtiyacını ortaya çıkardı. SPK’nın yeni Fon Rehberi ile risk, yoğunlaşma, sermaye yeterliliği ve şeffaflık kurallarını sıkılaştırmaya hazırlanması, Maliye’nin ise kısa vadeli sermayeyi vergilendirme seçeneklerini değerlendirmesi, fon piyasasında yeni bir dönemin habercisi.
Birkaç Yüz Dolar Seçim Tahmin Piyasalarını Nasıl Manipüle Edebilir?
Birkaç Yüz Dolar Seçim Tahmin Piyasalarını Nasıl Manipüle Edebilir?
Siyasi tahminler için bir “doğruluk serumu” olarak lanse edilen bu piyasalar, bazen şaşırtıcı derecede düşük bir maliyetle çarpıtılmaya açık.
Zayıf Talep Enflasyonu Dizginleyebilecek mi?
Zayıf Talep Enflasyonu Dizginleyebilecek mi?
Üç yılı aşan sıkı finansal koşullar talebi zayıflatsa da maliyet artışları, hizmet tarafındaki katılık ve gıdadaki sürpriz negatif etkiler enflasyonun düşüşünü sınırladı. Öte yandan bu yaz iç talepte dip seviyenin görüldüğü tahmin edilirken, programın başarısı, sıkılığın üretim kapasitesine zarar vermeden ne kadar dengeli sürdürülebileceğine bağlı.
Yapay Zekânın İtibarını Kim Kurtaracak?
Yapay Zekânın İtibarını Kim Kurtaracak?
Yapay zekâyı kendi aklımızın yerine değil, aklımızın kapasitesini büyüten bir altyapı olarak konumlandırırsak bambaşka bir ekonomi ortaya çıkabilir.
Youtube’dan Para Kazanmak Zorlaşıyor
Youtube’dan Para Kazanmak Zorlaşıyor
Platform yeni içerik üreticilerinin para kazanma eşiğini yükseltirken gelir modellerini yeniden gözden geçirmeye zorluyor.