Businessweek
Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine aboneliğiniz boyunca tam erişim sağlayabilirsiniz. Abone Ol

Teknoloji

Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği
Sınırlamalar ve koruma duvarları teknolojide yerlileşmeyi artırırken, elektrikli araçlar 2025’de yükselişte olacak.
  • 30 Ocak 2025 17:31
  • Koray Öztopçu
Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği

1957’de Sputnik’in uzaya gönderilmesi, uzay programlarını değiştirirken, DeepSeek’in teknoloji de yeni bir yarışı başlattığını ve bu yarışında elektrikli araçlara etkisi gündemde yeni konu olarak yerini aldı. Çinli bir startup olan DeepSeek'in, ABD'deki endüstri lideri modellerle aynı seviyede veya daha iyi olduğunu söylediği son yapay zeka modellerini piyasaya sürmesi, teknoloji dünya düzeninde tekrar yeni bir değişim rüzgarları estirdi.


Şirket, 6 milyon dolardan az işlem gücü gerektiren yarı iletken yatırımı ile ilerlediğini söylemesi küresel teknoloji çevrelerinin de dikkat çekti. Şirketin geliştirdiği yapay zeka asistanı, rakibini geride bırakarak uygulama mağazalarında en yüksek puanlı ücretsiz uygulama oldu. Elbette bu durum, teknoloji şirketlerinin milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı sözü verme kararının ardından ekonomi anlamında da büyük değişimleri barındırıyor.


Teknoloji yarışı hızlanıyor


2022 sonlarında piyasaya sürülen uygulamalar, yapay zeka destekli kendi sohbet robotlarını yaratmak için acele eden teknoloji firmaları arasında bir mücadeleye neden oldu. DeepSeek’in en güçlü yapay zeka çipleri üzerindeki ihracat kontrolleri altında çıkması, ABD'nin Çin'de satışını yasaklamadığı, Kaliforniya çip üreticisinden nispeten düşük performanslı bir yapay zeka çipine güvenerek ilerlemesi tüm sektörü şaşırttı. Özellikle DeepSeek'in modellerinin kalitesi ve maliyet verimliliği bu anlatıyı tersine çevirirken, yapay zeka asistanının arkasındaki amiral gemisi modelini eğitmenin maliyetinin yalnızca 5,6 milyon dolar olması tartışmaları daha da hızlandırdı.


Elektrikli Araçlar 2025’de yükselişte olacak


Bazı otomobil üreticilerinin elektrikli hedeflerini küçültmesine ve ABD'deki 7 bin 500 dolarlık federal vergi kredisiyle ilgili belirsizliklere rağmen, elektrikli satışlarının önümüzdeki yıl önemli ölçüde artması bekleniyor. Otomotiv araştırma şirketine göre, önümüzdeki yıl küresel olarak tamamen elektrikli araç satışlarının yüzde 29,9 oranında artması bekleniyor. Tahminlere göre, 2025 yılında dünya çapında 15 milyon elektrikli araç satılacak ve pazar payında yüzde 13,2'den yüzde 16,7'ye bir artış olacak. 2025'te elektrikli ve şarjlı hibrit araç satışlarının (BEV+PHEV) tüm dünyada yüzde 17 artarak 20 milyon adedi aşması bekleniyor.


Çin, yüzde 64 pay ile dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olarak öne çıkarken, 2025’te yüzde 17’inin üstünde olması bekleniyor. (2024’te 11 milyon adetti ) Amerika’da 2025'te elektrikli araç satışlarının yüzde 16 artarak 2,1 milyona ulaşacağı öngörülürken, 2024’te yüzde 9 büyüyerek 1,8 milyon adeti bulmuştu.


Küresel hafif araç üretiminin ise toplam 88-89 milyon adette olması bekleniyor. Otomobil endüstrisi, 2025'e girerken, özellikle de küresel ticaret ve koruma tarifeleri ile üretimde farklı değişikliklere maruz kalabilir.



Ülkelerin gelecekte elektrikli araç hakimiyeti ne anlama geliyor?


Ülkelerin elektrikli araç pazarındaki üretim becerisi, küresel elektrikli araç üretiminin yüzde olarak artan uygun fiyatlı elektrikli araçların dünya çapında hızla benimsenmesinin ardındaki itici güç olacak. Batarya üretimi ve inovasyon konusundaki uzmanlık, ülkeleri elektrikli araç teknolojisindeki gelişmeleri hızlandırmak için iyi bir konuma getirecek ve bu da onları küresel olarak fosil yakıtla çalışan arabalara daha uygulanabilir ve çekici alternatifler haline getirecek.


Artan elektrikli araçlara ilgi ülkelerin üretim politikalarını da etkiliyor. Çin, yılda 40 milyondan fazla içten yanmalı motorlu otomobil üretme kapasitesine sahip durumda gözükürken, 2025'in sonuna kadar 25 milyona yakın elektrikli araç üretme kapasitesine sahip olması bekleniyor .


Tüketici odağı elektrikli araçlara dönüyor


Tüketiciler elektrikli araçların geleceği konusunda iyimser iken, aynı zamanda teknolojisi konusunda artık daha açık fikirli. Şarj altyapısının eksikliği gibi kısa vadeli zorluklar devam ederken, mevcut elektrikli araç sürücülerinin yüzde 90'ı elektrikli güç aktarma organlarına sadık kalıyor: Motor tipi tercihlerine olan bağlılık yüksek olmaya devam ediyor.


Elektrikli mobiliteye geçiş hızla ilerlemeye devam ederek küresel enerji ve otomobil pazarlarını yeniden şekillendirirken, dünya çapında satılan her beş otomobilden birinin elektrikli olması bekleniyor.


Hızlanan dönüşüm yeni markalar getirecek mi?


Geleneksel otomotiv sektöründeki bu ekosistemdeki değişim elektrikli akıllı araçların artan payı ülkelerin kendi "yerli" elektrikli araç ve batarya endüstrisini inşa etme yönünde ortak bir çaba gösteriyor. Ülkeler, ekosistem oluşumunda elektrikli araç endüstrisi kritik bir kütleye ulaştığında dünya elektrikli araç pazarının büyük bir kısmını üretmeyi hedefliyor.


Daha ucuz elektrikli arabalar: Kitlesel pazarda benimsenmenin kilidini açmanın anahtarı


On yılı aşkın bir süredir otomotiv ekosistemini ve elektrifikasyonun geleceğini şekillendiren elektrikli bağlantılı araçların etkisi artarken, 2025'i "elektrikli araç yılı" olarak tanımlamak, oldukça fazla global düzenleme, gelişmeye rağmen değişimi hızlı göreceğimiz bir şekilde gerçek olacak gibi gözüküyor.


Otomotiv sektöründe de bunca teknolojik dönüştürücü gelişmelerin olmasının etkisiyle daha da hızlı hareket edecek. 2025’de daha da fazla öne çıkacak gelişmeler :



  • Küresel anlamda, Çin’in sürekli yenilenen modelleri, diğer ülkelerin yeni markalarla daha düşük bütçeli elektrikli araç model yelpazesinin tüketicilere ulaşması




  • Teknolojik anlamda gelişmelerle, ultra hızlı batarya şarjı beklentileri yeniden tanımlaması,




  • Ekonomik anlamda ülkelerde elektrikli araçların her zamankinden daha erişilebilir hale gelmesi,




  • Tüketici davranışları etkisinde daha çok yeni nesil beklentilerine uygun modeller ve otomotiv markalarının çekiciliğini artırma çabaları,




  • Politika anlamında ise dünya çapında ülkelerin elektrikli araçlara yönelik teşviklerin arttığı bir dönem yaşayacağız.


Elbette elektrikli araç üretimi, dünyanın karbondan arındırma hedefleriyle, ülkelerin elektrikli araç hakimiyeti umut verici bir hikaye sunuyor. Uygun fiyatlı elektrikli araçların hızlı bir şekilde piyasaya sürülmesi, ulaşım emisyonlarına karşı güçlü bir araç olduğu, yenilik, sürdürülebilir uygulamalarla eşleştirildiğinde; daha yeşil ulaşıma giden yolun kendi yaratacak.


Dergi Erişimi
Dergi içeriklerini okumak için Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine abone olmanız gerekmektedir.Abone değilseniz abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz
Abone Ol
Tekstile Savaş Yaması
Tekstile Savaş Yaması
Zorlu bir üç yılı geride bırakan tekstil ve hazır giyim sektörü, umudunu Uzak Doğu’dan Türkiye’ye kayması beklenen talebe bağladı. Diğer yandan savaşın uzaması durumunda maliyet baskısı ve talep daralmasının yaratacağı çift yönlü risk de masa da duruyor.
Piyasalar İlk Çeyrekte Hem Yazı Hem Kışı Yaşadı
Piyasalar İlk Çeyrekte Hem Yazı Hem Kışı Yaşadı
Piyasalar sıkıntılı ve dar bantta geçen 2025 yılının ardından 2026’ya büyük umutlarla girdi. Yılbaşından itibaren yaşanan pozitif havanın rüzgârıyla piyasalar ralli havasına büründü. Ancak Şubat sonunda başlayan İran savaşı tüm havayı tersine çevirdi. Piyasalar yine ne kadar süreceği belli olmayan bir belirsizlik ortamına girdi.
Trump’ın Tarifelerinin Ara Seçimlere Etkisi İran Savaşı’nı Gölgede Bırakacak
Trump’ın Tarifelerinin Ara Seçimlere Etkisi İran Savaşı’nı Gölgede Bırakacak
ABD tarihi gösteriyor ki gümrük vergileri, seçim zamanında destekçilerinin başına geri dönen bir bumerang olma eğiliminde.
İngiltere’de Genç İstihdamında Yapısal Kriz Derinleşiyor
İngiltere’de Genç İstihdamında Yapısal Kriz Derinleşiyor
Artan maliyetler, zayıflayan işe alımlar ve yapay zekâ kaynaklı dönüşüm, İngiltere’de gençlerin iş bulmasını zorlaştırırken iş gücü piyasasında kalıcı bir kırılmaya işaret ediyor.
Enerji Şokuyla Değişen Denge
Enerji Şokuyla Değişen Denge
Yıla düşük enerji ve iyimser beklentilerle giren piyasalar, petrolün 100 doların üzerine yerleşmesiyle birlikte enflasyon, faiz ve hisse cephesinde yeni bir fiyatlama sürecine girdi.
Yeni Girişimcilik Oyunu: Hız, Veri ve Yapay Zekâ
Yeni Girişimcilik Oyunu: Hız, Veri ve Yapay Zekâ
Yapay zekânın gelişimiyle birlikte girişimcilerin işi bir hayli kolaylaşmış durumda. Yapay zekâ veri sunar, seçenek üretir, hatta önerilerde bulunur. Ancak hangi seçeneğin anlamlı olduğunu belirlemek hâlâ insanın sorumluluğunda.
Hark Adası: Petrolü Değil Korkuyu Akıtıyor
Hark Adası: Petrolü Değil Korkuyu Akıtıyor
Enerji arzı, ticaret yolları ve jeopolitik gerilim tek noktada birleşti. Kara harekâtı başlamadan, sadece “Hark Adası” senaryosunun konuşulması bile petrolün 100 dolar civarında kalmasına neden oluyor. Piyasalar artık petrol akışını değil, korkunun akış hızını fiyatlıyor.
Savaşın Lojistik Faturası: Denizyolu Daha Yavaş Havayolu Daha Maliyetli
Savaşın Lojistik Faturası: Denizyolu Daha Yavaş Havayolu Daha Maliyetli
Orta Doğu’daki savaş, küresel taşımacılıkta maliyetleri hızla yukarı çekti. Hava sahası kısıtlamaları ve Körfez’deki aktarma merkezlerinde yaşanan aksaklıklar, hava kargo kapasitesini daraltırken fiyatları bazı hatlarda yüzde 70’e varan oranlarda artırdı. Artan maliyetler, şirketleri denizden havaya yönlendirirken lojistik giderlerini katladı.
Savaş Sürerse Enerji Fiyatları Nereye Gider?
Savaş Sürerse Enerji Fiyatları Nereye Gider?
ABD-İsrail ve İran arasındaki savaşta 1 ay geride kalırken, enerji piyasalarında yüksek fiyatlar, volatil seyir ve endişeler yoğunlaşıyor. Cengiz Enerji CEO’su Ahmet Türkoğlu, Hürmüz Boğazı’nın açılması halinde bile bölgedeki üretim altyapısındaki zarara dikkat çekerek, savaşın devam etmesi halinde enerji fiyatlarının yükselmesinin çok olası olduğunu söylüyor.
Türkiye 5G’ye Hızlı Girdi
Türkiye 5G’ye Hızlı Girdi
Türkiye kamunun çalışmaları ve üç operatörün uzun yıllardır süren altyapı yatırımları ile 5G teknolojisine ulaştı. Bireyler için daha hızlı veri aktarımı ve ses kalitesi anlamına gelen 5G, kurumlar için geleceğin yeniden inşası anlamına gelebilir.
Petrol, Enflasyon ve Sandık
Petrol, Enflasyon ve Sandık
Savaşın etkisi petrol fiyatları üzerinden enflasyona oradan para politikasına ve nihayetinde siyasi dengelere kadar uzanan çok katmanlı bir etki mekanizması oluşuyor.
2026’da Dünyanın Merkezine Seyahat
2026’da Dünyanın Merkezine Seyahat
Futbol “finansal olarak” büyürken dünya daha da mı birleşiyor, yoksa sadece daha karmaşık bir hale mi geliyor? Bu soru 2026 turnuvasının arka planında yanıt arayacak.