Businessweek
Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine aboneliğiniz boyunca tam erişim sağlayabilirsiniz. Abone Ol

Teknoloji

Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği
Sınırlamalar ve koruma duvarları teknolojide yerlileşmeyi artırırken, elektrikli araçlar 2025’de yükselişte olacak.
  • 30 Ocak 2025 17:31
  • Koray Öztopçu
Deepseek, Sputnik Etkisiyle, Elektrikli Araçların Geleceği

1957’de Sputnik’in uzaya gönderilmesi, uzay programlarını değiştirirken, DeepSeek’in teknoloji de yeni bir yarışı başlattığını ve bu yarışında elektrikli araçlara etkisi gündemde yeni konu olarak yerini aldı. Çinli bir startup olan DeepSeek'in, ABD'deki endüstri lideri modellerle aynı seviyede veya daha iyi olduğunu söylediği son yapay zeka modellerini piyasaya sürmesi, teknoloji dünya düzeninde tekrar yeni bir değişim rüzgarları estirdi.

Şirket, 6 milyon dolardan az işlem gücü gerektiren yarı iletken yatırımı ile ilerlediğini söylemesi küresel teknoloji çevrelerinin de dikkat çekti. Şirketin geliştirdiği yapay zeka asistanı, rakibini geride bırakarak uygulama mağazalarında en yüksek puanlı ücretsiz uygulama oldu. Elbette bu durum, teknoloji şirketlerinin milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı sözü verme kararının ardından ekonomi anlamında da büyük değişimleri barındırıyor.

Teknoloji yarışı hızlanıyor

2022 sonlarında piyasaya sürülen uygulamalar, yapay zeka destekli kendi sohbet robotlarını yaratmak için acele eden teknoloji firmaları arasında bir mücadeleye neden oldu. DeepSeek’in en güçlü yapay zeka çipleri üzerindeki ihracat kontrolleri altında çıkması, ABD'nin Çin'de satışını yasaklamadığı, Kaliforniya çip üreticisinden nispeten düşük performanslı bir yapay zeka çipine güvenerek ilerlemesi tüm sektörü şaşırttı. Özellikle DeepSeek'in modellerinin kalitesi ve maliyet verimliliği bu anlatıyı tersine çevirirken, yapay zeka asistanının arkasındaki amiral gemisi modelini eğitmenin maliyetinin yalnızca 5,6 milyon dolar olması tartışmaları daha da hızlandırdı.

Elektrikli Araçlar 2025’de yükselişte olacak

Bazı otomobil üreticilerinin elektrikli hedeflerini küçültmesine ve ABD'deki 7 bin 500 dolarlık federal vergi kredisiyle ilgili belirsizliklere rağmen, elektrikli satışlarının önümüzdeki yıl önemli ölçüde artması bekleniyor. Otomotiv araştırma şirketine göre, önümüzdeki yıl küresel olarak tamamen elektrikli araç satışlarının yüzde 29,9 oranında artması bekleniyor. Tahminlere göre, 2025 yılında dünya çapında 15 milyon elektrikli araç satılacak ve pazar payında yüzde 13,2'den yüzde 16,7'ye bir artış olacak. 2025'te elektrikli ve şarjlı hibrit araç satışlarının (BEV+PHEV) tüm dünyada yüzde 17 artarak 20 milyon adedi aşması bekleniyor.

Çin, yüzde 64 pay ile dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olarak öne çıkarken, 2025’te yüzde 17’inin üstünde olması bekleniyor. (2024’te 11 milyon adetti ) Amerika’da 2025'te elektrikli araç satışlarının yüzde 16 artarak 2,1 milyona ulaşacağı öngörülürken, 2024’te yüzde 9 büyüyerek 1,8 milyon adeti bulmuştu.

Küresel hafif araç üretiminin ise toplam 88-89 milyon adette olması bekleniyor. Otomobil endüstrisi, 2025'e girerken, özellikle de küresel ticaret ve koruma tarifeleri ile üretimde farklı değişikliklere maruz kalabilir.

Ülkelerin gelecekte elektrikli araç hakimiyeti ne anlama geliyor?

Ülkelerin elektrikli araç pazarındaki üretim becerisi, küresel elektrikli araç üretiminin yüzde olarak artan uygun fiyatlı elektrikli araçların dünya çapında hızla benimsenmesinin ardındaki itici güç olacak. Batarya üretimi ve inovasyon konusundaki uzmanlık, ülkeleri elektrikli araç teknolojisindeki gelişmeleri hızlandırmak için iyi bir konuma getirecek ve bu da onları küresel olarak fosil yakıtla çalışan arabalara daha uygulanabilir ve çekici alternatifler haline getirecek.

Artan elektrikli araçlara ilgi ülkelerin üretim politikalarını da etkiliyor. Çin, yılda 40 milyondan fazla içten yanmalı motorlu otomobil üretme kapasitesine sahip durumda gözükürken, 2025'in sonuna kadar 25 milyona yakın elektrikli araç üretme kapasitesine sahip olması bekleniyor .

Tüketici odağı elektrikli araçlara dönüyor

Tüketiciler elektrikli araçların geleceği konusunda iyimser iken, aynı zamanda teknolojisi konusunda artık daha açık fikirli. Şarj altyapısının eksikliği gibi kısa vadeli zorluklar devam ederken, mevcut elektrikli araç sürücülerinin yüzde 90'ı elektrikli güç aktarma organlarına sadık kalıyor: Motor tipi tercihlerine olan bağlılık yüksek olmaya devam ediyor.

Elektrikli mobiliteye geçiş hızla ilerlemeye devam ederek küresel enerji ve otomobil pazarlarını yeniden şekillendirirken, dünya çapında satılan her beş otomobilden birinin elektrikli olması bekleniyor.

Hızlanan dönüşüm yeni markalar getirecek mi?

Geleneksel otomotiv sektöründeki bu ekosistemdeki değişim elektrikli akıllı araçların artan payı ülkelerin kendi "yerli" elektrikli araç ve batarya endüstrisini inşa etme yönünde ortak bir çaba gösteriyor. Ülkeler, ekosistem oluşumunda elektrikli araç endüstrisi kritik bir kütleye ulaştığında dünya elektrikli araç pazarının büyük bir kısmını üretmeyi hedefliyor.

Daha ucuz elektrikli arabalar: Kitlesel pazarda benimsenmenin kilidini açmanın anahtarı

On yılı aşkın bir süredir otomotiv ekosistemini ve elektrifikasyonun geleceğini şekillendiren elektrikli bağlantılı araçların etkisi artarken, 2025'i "elektrikli araç yılı" olarak tanımlamak, oldukça fazla global düzenleme, gelişmeye rağmen değişimi hızlı göreceğimiz bir şekilde gerçek olacak gibi gözüküyor.

Otomotiv sektöründe de bunca teknolojik dönüştürücü gelişmelerin olmasının etkisiyle daha da hızlı hareket edecek. 2025’de daha da fazla öne çıkacak gelişmeler :

  • Küresel anlamda, Çin’in sürekli yenilenen modelleri, diğer ülkelerin yeni markalarla daha düşük bütçeli elektrikli araç model yelpazesinin tüketicilere ulaşması

  • Teknolojik anlamda gelişmelerle, ultra hızlı batarya şarjı beklentileri yeniden tanımlaması,

  • Ekonomik anlamda ülkelerde elektrikli araçların her zamankinden daha erişilebilir hale gelmesi,

  • Tüketici davranışları etkisinde daha çok yeni nesil beklentilerine uygun modeller ve otomotiv markalarının çekiciliğini artırma çabaları,

  • Politika anlamında ise dünya çapında ülkelerin elektrikli araçlara yönelik teşviklerin arttığı bir dönem yaşayacağız.

Elbette elektrikli araç üretimi, dünyanın karbondan arındırma hedefleriyle, ülkelerin elektrikli araç hakimiyeti umut verici bir hikaye sunuyor. Uygun fiyatlı elektrikli araçların hızlı bir şekilde piyasaya sürülmesi, ulaşım emisyonlarına karşı güçlü bir araç olduğu, yenilik, sürdürülebilir uygulamalarla eşleştirildiğinde; daha yeşil ulaşıma giden yolun kendi yaratacak.

Dergi Erişimi
Dergi içeriklerini okumak için Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine abone olmanız gerekmektedir.Abone değilseniz abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz
Abone Ol
İndirim Sonrası Döviz mi Para Piyasası Fonu mu?
İndirim Sonrası Döviz mi Para Piyasası Fonu mu?
TCMB’nin haftalık repo ihalelerini tekrar açması ile faizlerdeki düşüş ve dolar kurunun görece aylık yükselişindeki artış iki enstrümanın yıl sonuna kadar beklenen getirilerinin yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Yüksek faiz ortamında yatırımcının gözde yatırım aracı olan para piyasası fonlarının (PPF), faizlerdeki düşüşe karşın yıl sonuna kadarki beklenen getirisi döviz kuruna ilişkin aynı dönem tahmini getirisinin üzerinde kalmaya devam ediyor.
Kariyerlerin Yeni Para Birimi
Kariyerlerin Yeni Para Birimi
İş dünyasında her dönemin kendi dili var. Bir zamanlar değerler ve kültür üzerinden anlatılan profesyonel kimlik, bugün yapay zekâ becerileri etrafında yeniden kuruluyor. Peki bu, gerçekten yeni yetkinlikler mi yoksa aynı deneyimin yeni kelimelerle anlatılması mı?
Turist Sayısı İki Yıldır Temmuz’da Geriledi
Turist Sayısı İki Yıldır Temmuz’da Geriledi
Türkiye’de yaz turizminin en güçlü aylarından Temmuz’da yabancı ziyaretçi sayısı gerilerken 2024’teki tarihi zirve ikinci yılda da aşılamadı. Ocak-temmuz döneminde yabancı ziyaretçi sayısındaki düşüşün yüzde 2,29’a ulaşması Türkiye’nin turist sayısına dayalı büyüme modelinde doygunluğa yaklaşıp yaklaşmadığı tartışmasını gündeme taşıdı.
New York’un AI Hamlesi: Veri Merkezleri Elektrik Duvarına Çarpıyor
New York’un AI Hamlesi: Veri Merkezleri Elektrik Duvarına Çarpıyor
Ucuz, güvenilir ve kesintisiz elektriği hızla sağlayabilen ülke ve bölgeler yapay zekâ çağının yeni merkezleri haline gelebilir.
Okula Dönüşün Büyüyen Maliyet Haritası
Okula Dönüşün Büyüyen Maliyet Haritası
Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde kırtasiyeden yemeğe, servisten kurslara kadar uzanan harcama listesi aile bütçesindeki ağırlığını artırıyor. Bir öğrencinin yıllık maliyeti devlet okulunda 375 bin liraya, özel okulda ise 2,5 milyon liraya yaklaşırken servis esnafı yeni tarife talebine, kırtasiyeciler de KDV indirimi çağrısına hazırlanıyor.
Avrupa’da Gaz Alarmı
Avrupa’da Gaz Alarmı
Avrupa’da yüksek doğal gaz fiyatları ve düşük stoklar, tüketici faturaları üzerindeki baskıyı yeniden artırıyor.
Reel Sektörün 205 Milyar Dolarlık Risk
Reel Sektörün 205 Milyar Dolarlık Risk
Türkiye ekonomisi, enflasyonu düşürme hedefiyle yürütülen sıkı para politikasının sürdüğü ve Türk lirasının reel olarak değer kazandığı bir dönemden geçiyor. Bankacılık ve finans dışındaki şirketlerin net döviz açığı rekor seviyelere yaklaşırken; üreticiler ile sanayiciler yüksek kredi maliyetleri, aşırı değerlenen TL ve yurtdışı talebin zayıflaması kıskacında hayatta kalma mücadelesi veriyor.
Blokzincirin Mirası: Akıllı Kontratlar
Blokzincirin Mirası: Akıllı Kontratlar
Spekülatif kripto paraların gölgesinde kalan blokzincir teknolojisine olan ön yargı, gerçek dünya adaptasyonu hızlandıkça kırılıyor. Ön yargıları aşan kuruluşlar akıllı kontratların değerinin farkına varıyor.
Tahvil Piyasasına Karşı Hazine
Tahvil Piyasasına Karşı Hazine
ABD Hazinesi’nin uzun vadeli tahvil geri alım kararında piyasanın asıl dikkatini çeken, programın zamanlamasıydı. Piyasa, geri alımların likiditeyi desteklemekten çıkarak faizleri siyasi açıdan daha kabul edilebilir seviyelere indirme aracına dönüştüğüne inanırsa, uzun vadede talep ettiği risk primi daha da artabilir.
Sanayiciden OVP’ye Tam Saha Pres
Sanayiciden OVP’ye Tam Saha Pres
Dezenflasyondan taviz vermeden üretim kasını koruyabilmek mümkün mü? Yüksek belirsizlik ortamında uzun vadeli plan yapmak, geleceği öngörmek veya tercihlerimiz konusunda net olmak... Orta vadeli program ne sunar, ne getirir, ne götürür? Reel sektör fiyat istikrarı konusunda hemfikirken, üretim gücünün korunması konusunda uyarılarda bulunuyor.
Mobbing Şikayeti Arttı İspatı Zorlaştı
Mobbing Şikayeti Arttı İspatı Zorlaştı
Yöneticiye mail atarak manen yıprandığını ve mobbinge uğradığını belirten çalışana mahkemenin tazminat kararı Yargıtay’dan döndü. Mobbing iddiasının ispatı devamlılık, bir kişi ya da gruba odaklanması ve kasıt gibi önemli şartlara bağlı. ALO 170 Hattı’nın açıldığı 2011’den 2025 sonuna kadar mobbing şikayetleri 165 bine ulaşırken, son bir yılda 20 bin artması başvuru sayısının hızlandığını ortaya koyuyor. Yıl içinde açılan yeni iş davası dosyası ise 2017’de 250 bine yükseldikten sonra arabuluculuk sisteminin başladığı 2018’de 162 bine düştü. Ancak sonra uyuşmazlıklarla 2025’te yeniden 247 bine çıktı.
Araç Alındı, Sahibi Yok
Araç Alındı, Sahibi Yok
Yapay zekâ ile oluşturulan modellerin başarısız olanlarına bakıldığında asıl sorunun modelin çevresinde çıktığı görülüyor: Onu hangi veriyle beslediler, çıktısını kim kontrol etti, yanlış çıktığında kim hesap verdi?