Businessweek
Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine aboneliğiniz boyunca tam erişim sağlayabilirsiniz. Abone Ol

İş Dünyası

Yönetim Kurullarında Dünyadaki Son Trendler
Yönetim kurulları bağımsızlık, çeşitlilik, deneyim ve performans değerlendirmesi gibi faktörler göz önünde bulundurularak inşa edilmeli.
  • 4 Aralık 2023 11:49
  • Yeşim Tohma
Yönetim Kurullarında Dünyadaki Son Trendler

Yönetim kurulları da tıpkı şirketler gibi eskiden daha statik bir yapıya sahipken günümüz dinamiklerine uyum sağlamak için değişmeye başladı. Bu değişimin temelinde iş dünyasındaki dönüşüm olsa da yatırımcıların ve düzenleyici kurumların da önemli bir itici güç olduğunun altının çizilmesi önem arz ediyor.

Dünyadaki genel trendlere ve iyi uygulamalara baktığımızda, şirketin denetim ve gözetiminden sorumlu en üst organı olarak yönetim kurullarının yeni stratejileri kurgularken oluşan veya oluşabilecek fırsat ve riskleri daha etkin ve proaktif olarak değerlendirebiliyor olması gerektiğine dair beklentilerin yansımalarını görebiliyoruz. Bu kapsamda da bağımsızlık, çeşitlilik, üye sayısı, ortalama üye yaşı, görev süreleri, tecrübe alanları ve performans değerlendirmesi gibi konu başlıkları bir hayli karşımıza çıkıyor.

Yönetim kurulunun bağımsızlığı açısından değerlendirdiğimizde Türkiye’deki halka açık şirketlerin genel olarak SPK’nın zorunlu tuttuğu oranlarda bağımsız üye atadıklarını görüyoruz. Burada etkili faktörlerden biri ABD, İngiltere ve birçok Avrupa ülkesindeki dağınık ortaklık yapılarına ve yüksek halka açıklık oranlarına karşın Türkiye’de yönetim kontrolünün ana ortaklarda olması ve ortalama halka açıklık oranlarının yüzde 25 yüzde 30 civarında olması.

Yönetim Kurullarında Dünyadaki Son Trendler

Yönetim kurulunun çeşitliliği perspektifinden bakıldığında ise kadın üye sayısının önceki yıllara göre bir miktar arttığını ancak karşılaştırmalarda geride kaldığını görüyoruz. Heidrick & Struggles’ın Board Monitor 2023 raporundaki verilere göre 2022 yılında yapılan yönetim kurulu atamalarının ABD’de yüzde 40’ı, Avrupa’da yüzde 49’u ve Birleşik Krallık’ta ise yüzde 58’i kadın üyelerden oluşuyor. Kadın yönetim kurulu başkanı rakamları ise gerek Türkiye’de gerekse de diğer pek çok ülkede tek hanede kalmış görünüyor.

Son yıllarda yapılan yönetim kurulu atamalarında en yüksek talep uluslararası tecrübeye olmakla birlikte, dikkat çeken başka bir konu sürdürülebilirlik ve siber güvenlik alanlarında tecrübesi olan üyelerin yönetim kurullarına atanması. Heidrick & Struggles’ın Board Monitor 2023 raporlarındaki verilere göre 2022 yılında yapılan yönetim kurulu atamalarının ABD’de yüzde 25’i, Avrupa’da yüzde 19’u ve Birleşik Krallık’ta yüzde 31’i sürdürülebilirlik komitesi deneyimi olan üyelerden oluşuyor. Bu oranlar siber güvenlik tecrübesi açısından ise ABD’de yüzde 14, Avrupa’da yüzde 5 ve Birleşik Krallık’ta yüzde 3.

Peki yönetim kurulları değişim ve gelişim ihtiyaçlarını neye göre belirliyorlar? Tabi ki dünyadaki gelişmeler, iyi uygulamalardan ve başarı hikayelerinden ilham alınması oldukça doğal. Ancak her şirketin ve yönetim kurulunun da dinamiğinin farklı olduğunu unutmamak gerekir. Dolayısıyla, şirketlerin ihtiyacı olan yapıyı faaliyet gösterdikleri coğrafyalar, sektörler ve ilgili düzenlemeler ve buralarda öngördükleri önemli değişiklikler çerçevesinde inşa etmeleri gerekliliği muhakkak. Bunun için de öncelikle yapısına, yetkinliğine ve işleyişinin etkinliğine ilişkin değerlendirmeleri düzenli olarak yapıyor olmalı. Diğer ülkelerin verileri çok farklılık göstermekle birlikte, BIST 100 endeksinde yer alan şirketlerin açıkladığı kurumsal yönetim uyum raporu verilerine göre, şirketlerin yüzde 33’ü yönetim kurulu performans değerlendirmesi yaparken, sadece yüzde 5’i bu konuda bağımsız uzmanlardan yararlanıyor. Bu, Türkiye için oldukça düşük bir oran olarak değerlendirilebilir.

Sonuç olarak, yönetim kurulları, günümüzün dinamik iş ortamında etkin bir şekilde faaliyet gösterebilmek ve sürdürülebilir başarı elde edebilmek için sürekli olarak değişim ve gelişime açık olmalı ve bağımsızlık, çeşitlilik, deneyim ve performans değerlendirmesi gibi faktörleri göz önünde bulundurarak, kendi özel dinamiklerine uygun yapılarını inşa etmeliler. Türkiye’deki şirketlerin bu yönde attıkları adımların artarak devam etmesinin küresel başarı açısından da önemli rol oynayacağını göz ardı etmemek gerekir.

Yönetim Kurullarında Dünyadaki Son Trendler
Dergi Erişimi
Dergi içeriklerini okumak için Bloomberg Businessweek Türkiye dijital dergisine abone olmanız gerekmektedir.Abone değilseniz abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz
Abone Ol
Düzenlemeyle Hedef İlk Yıl 70 Milyon Bütünleşik Poliçe
Düzenlemeyle Hedef İlk Yıl 70 Milyon Bütünleşik Poliçe
Daha önce sadece elektronik cihaz, uçak bileti ve tur paketiyle sınırlı olan bütünleşik sigortanın kapsamı yeni bir yönetmelikle genişletildi. Gömülü sigorta da denilen uygulamayla SEDDK ilk yıl 10 milyon sigortalıya ve 70 milyon poliçeye ulaşılmasını bekliyor. Eylül ayı itibariyle bu yıl elektronik cihaz sigortalarında gömülü sigorta poliçe alanların sayısı 4,5 milyon olmuştu. Sigorta sektörü temsilcileri düzenlemeyle sigortalıya erişim hızlanırken tüketici için istismarı önleyecek adımların atıldığını ifade etti.
Suyun Üstünde Kalma Çabası
Suyun Üstünde Kalma Çabası
Borsaya akın eden milyonlarla genişleyen, ardından faiz fırtınası ve fon kriziyle sarsılan aracı kurumlar için artık mesele büyümek değil, fırtınayı en az zararla atlatmak. Ufukta faiz indirimleri görünse de sektörü bekleyen asıl sınav, kızışacak rekabette nitelikli hizmetle öne çıkmak.
Gayrimenkulün Likidite Sınavı
Gayrimenkulün Likidite Sınavı
Eylül ayında başlayan fon krizi, yüksek finansman maliyetleri ve alım gücü kaybıyla mücadele eden konut piyasasında yeni bir baskı unsuru haline geldi. Ekim’de konut satışları yüzde 23,3, ikinci el satışlar yüzde 28,5 geriledi. Fon krizinin gayrimenkul piyasasına ne ölçüde yansıdığı, sektör temsilcilerinin farklı değerlendirmeleriyle gündeme geldi.
33 Yıllık Liderlik, Dört Saatlik Kesinti ve Üç Büyük Ders
33 Yıllık Liderlik, Dört Saatlik Kesinti ve Üç Büyük Ders
Gelecekte şirketlerin yalnızca daha fazla yapay zekâ kullanması yeterli olmayacak. Bu sistemlerin hangi altyapılara bağlı olduğu, bir hizmet sağlayıcısı devre dışı kaldığında operasyonların nasıl sürdürüleceği de belirleyici olacak.
Brexit’ten Sonra Yeni Sayfa
Brexit’ten Sonra Yeni Sayfa
İngiltere’de Andy Burnham hükümeti, Brexit’ten 10 yıl sonra Avrupa Birliği ile ilişkilerde yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Enerji Faturası Artan Dünyada Elektrifikasyon İkim Mücadelesini Daha Cazip Hale Getiriyor
Enerji Faturası Artan Dünyada Elektrifikasyon İkim Mücadelesini Daha Cazip Hale Getiriyor
Her yıl gerçekleştirilen Taraflar Konferansı çok konuşulan, ancak iş eyleme gelince havada kalan bir zirveler serisiydi. Ancak aşırı hava olaylarının yanı sıra artan enerji maliyetleri, öne çıkan gündem maddesi elektrifikasyon olan COP31’i daha eylem odaklı bir zirve haline getirdi.
Grand Theft Auto VI Bir Başyapıt
Grand Theft Auto VI Bir Başyapıt
Anlaşılan o ki iyi bir oyunun sırrı; aslında bolca para, zaman ve yetenekli insanlardan ibaret
İnsansızlığa Övgü Dönemi
İnsansızlığa Övgü Dönemi
Bir teknolojinin maharetini anlatırken neden dönüp dolaşıp insan olmanın maliyetini sayıyoruz?
Nvidia’da Jensen Huang Efsanesinin Son Günleri
Nvidia’da Jensen Huang Efsanesinin Son Günleri
Gücünün zirvesindeyken milyarder iş insanına Avrupa turunda eşlik ettik.
Kış Güvendeyken Daha Güzel
Kış Güvendeyken Daha Güzel
Soğuyan havalar ile birlikte kış lastiği zamanı geliyor. Peki kim hangi lastiği takmalı?
Avrupa’da Otomotivde Çözümünün Anahtarı Yüksek Ham Petrol Fiyatları mı Olacak?
Avrupa’da Otomotivde Çözümünün Anahtarı Yüksek Ham Petrol Fiyatları mı Olacak?
Elektrikli araçların iklim politikası aracı olmanın ötesinde bir enerji güvenliği sigortası işlevi gördüğünü ortaya koyuyor.
Jeoparasal Tektonik ve Hegemonik Kırılma: Sterlin’in Yapısal Tükenişi ile Dolar’ın Kurumsal Krizi
Jeoparasal Tektonik ve Hegemonik Kırılma: Sterlin’in Yapısal Tükenişi ile Dolar’ın Kurumsal Krizi
Britanya’nın hikayesi mevcut sistemin kurallarına sadık kalarak kapasitesini tüketen bir gücün yapısal geri çekilişiyken, ABD’nin yaşadığı kriz kendi kurduğu ticaret ve finans mimarisini bizzat aşındıran bir süper gücün kurumsal türbülansının hikayesidir.