Trump yönetimi, teknoloji sektöründeki yabancı çalışan istihdamını kısıtlamaya yönelik adımlarını sıklaştırıyor. Yönetim, Microsoft, Adobe ve altı şirketi daha ABD’nin çalışma vizesi programını kötüye kullanmakla suçlayarak, uzun süredir yürürlükte olan bir göçmenlik programına katılımlarını süresiz olarak askıya aldı. Karar, bilgi teknolojileri hizmetlerinin önde gelen şirketleri Cognizant, Infosys, Tata Consultancy Services, Wipro, HCL Technologies ve Capgemini’yi de kapsıyor. Merkezi Hindistan’da bulunan ya da bu ülkede geniş çaplı faaliyet gösteren bu şirketler, diğer işletmelere sözleşmeli bilgi teknolojileri hizmetleri sunuyor.

Askıya alma kararı, PERM olarak bilinen Kalıcı İş Gücü Sertifikasyonu Programı kapsamında bu şirketlerin yeni başvurularının kabulünü ve bekleyen başvurularının işleme alınmasını durduruyor. Program, işverenlerin yabancı çalışanlara istihdama dayalı kalıcı oturum için sponsor olma sürecinin önemli bir aşamasını oluşturuyor. Bu nedenle karar, yalnızca yeni yeteneklerin ülkeye çekilmesini değil, ABD’de halihazırda çalışan yabancıların ülkede kalmalarını da etkiliyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, teknoloji şirketlerinin Amerikalı çalışanları fiilen “yabancı sözleşmeli kölelerle” değiştirdiğini öne sürerken, programın kötüye kullanıldığını savundu. Vance, özellikle Microsoft’u hedef alırken, “Ne yazık ki ABD’de bu sistemi Microsoft’tan daha fazla kötüye kullanan hiçbir şirket olmadı” dedi. Microsoft ise vize programlarını kullanma biçimini savundu. Şirket, 2025’te yaptığı H-1B başvurularının yaklaşık yüzde 80’inin mevcut çalışanların statülerini değiştirmek veya uzatmak için gerçekleştirildiğini açıkladı. H-1B kapsamında çalışanlara benzer işi yapan diğer çalışanlarla aynı ücretlerin ödendiğini belirten Microsoft, yönetime ek bilgi sunmaya hazır olduğunu da bildirdi.

Vize maliyetlerinde artış, uygulamada belirsizlik

PERM kapsamındaki askıya alma kararı, Trump yönetiminin H-1B vize programına yönelik kısıtlamalarının ardından geldi. H-1B, yüksek vasıflı yabancıların ABD’de geçici olarak çalışmasına olanak tanırken, PERM istihdama dayalı kalıcı oturum sürecinde kullanılıyor. Eylül 2025’te H-1B başvurularına yönelik 100 bin dolarlık ödeme şartı ilk açıklandığında, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, “Şirketlerin karar vermesi gerekiyor… Bu kişi hükümete yılda 100 bin dolar ödemeye değecek kadar değerli mi, yoksa ülkelerine gönderip bir Amerikalı mı işe almalılar?” ifadelerini kullanmıştı. Eylül 2025’te belirli yeni H-1B başvuruları için getirilen 100 bin dolarlık tek seferlik ödeme şartı, Eylül 2026’da bir yıl daha uzatıldı.

Beyaz Saray’ın internet sitesinde kararın gerekçesi, programın Amerikalı çalışanları desteklemek yerine onların yerini daha düşük ücretli iş gücüyle doldurmak için kullanılması olarak açıklandı. Bilgi teknolojileri alanında personel sağlayan ve dış kaynak hizmeti sunan bazı şirketlerin, ücretleri baskılamak ve Amerikalı çalışanların yerini yabancı çalışanlarla doldurmak amacıyla sistemi kötüye kullandığı belirtildi. Açıklamada, bu durumun Amerikalı çalışanların iş olanaklarına zarar verirken en yüksek vasıflı geçici çalışanları ülkeye çekmeyi ve ülkede tutmayı da zorlaştırdığı savunuldu. Beyaz Saray’a göre, Eylül 2025’ten bu yana 700’den fazla başvuru için 100 bin dolarlık ödeme yapıldı.

Yetenek ihtiyacı göç politikalarına takılıyor

Göçmenlerin ABD’de inovasyonda kilit rol oynadığına işaret eden bulgular giderek artıyor. Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu’nun (NBER) da yer alan bir çalışmaya göre, göçmenler 2016 yılında bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarında çalışanların yüzde 23’ünü, 1990–2000 döneminde ise ABD’de yaşayan Nobel Ödülü sahiplerinin yüzde 26’sını oluşturuyordu. Öte yandan bu yıl Nobel Fizik Ödülü’nü kazanan, Belçika doğumlu ve çalışmalarını ABD’de sürdüren Francis Halzen de göçmen bilim insanlarının Amerikan bilimine katkısının güncel bir örneği…

Peş peşe gelen bu adımlar ise teknoloji sektörünün küresel yetenek ihtiyacı ile Trump yönetiminin Amerikalı çalışanlara öncelik veren istihdam politikaları arasındaki gerilimi derinleştiriyor.

Tartışmanın merkezindeki ABD Çalışma Bakanlığı verileri ise yabancı çalışanların özellikle teknoloji sektöründeki ağırlığını ortaya koyuyor. Verilere göre, 2025 mali yılında yabancı çalışanların kalıcı istihdamına yönelik verilen sponsorluk onaylarında en büyük payı yüzde 22,7 ile yazılım geliştiriciler aldı. Yazılım geliştiricileri yüzde 4,6 ile bilgisayar sistem analistleri, yüzde 4,5 ile et ve balık işleme çalışanları, yüzde 3,2 ile veri bilimcileri ve yüzde 2,9 ile fast food sektörü çalışanları izledi.

ABD’de inovasyonun yüzde 32’sinde göçmen katkısı

Ekonomist Rebecca Diamond’ın da yer aldığı bir araştırma ekibi, 1990–2016 yılları arasında ABD’de yaşayan ve buluşları için patent alan yaklaşık 880 bin kişinin çalışmalarını inceledi. Göçmenler, buluş sahiplerinin yüzde 16’sını oluşturmasına rağmen patentlerin yüzde 23’ünü üretiyor. Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu’nun (NBER) yayımladığı çalışmaya göre, göçmen buluş sahipleri bilginin sınırlar arasında yayılmasına da katkı sağlıyor. Araştırmanın tahminine göre göçmenler, kendi buluşlarının yanı sıra birlikte çalıştıkları kişilerin üretkenliğini artırarak, doğrudan ve dolaylı etkileriyle ABD’deki toplam inovasyonun yüzde 32’sine katkıda bulunuyor.

Seri girişimci Vivek Wadhwa, Silikon Vadisi’ndeki girişimlerin neredeyse yarısının göçmenler tarafından kurulduğunu ve yurt dışında doğan bilim insanlarının birçok büyük atılımın arkasındaki itici güç olduğunu belirtiyor. Wadhwa, ABD’nin bu denli yüksek engeller koyarak kendi inovasyon temelini zayıflattığına değiniyor. Wadhwa’ya göre şirketler yetenek istihdamından vazgeçmeyecek ve mühendislik merkezlerini Hindistan, Kanada ve Avrupa’da genişletecek.

Brookings Institution’dan uzmanlar ise 100 bin dolarlık başvuru ücreti gibi bir uygulamanın yalnızca birkaç yüksek maaşlı sektörü avantajlı kılarken, kritik yetenek ihtiyacı olan ancak bu maliyeti karşılayamayan sektörleri devre dışı bırakabileceğini belirtiyor. Uzmanlar, yüksek vasıflı göçün büyüme ve inovasyona sağladığı katkıların ciddi şekilde daralabileceğine dikkat çekiyor. Kapsamlı bir ekosistem yaratabilen ülkelerin küresel yetenek akışından faydalanmayı sürdüreceğini, Amerikan şirketlerinin ise yetenekleri ülkeye getirememeleri halinde giderek daha fazla uzaktan istihdama veya denizaşırı operasyonlara yönelebileceğini ifade ediyor.

Uzmanlara göre, en üst düzey yetenekler için 100 bin dolarlık vize ücreti, milyonlarca dolarlık maaş paketlerine kıyasla küçük bir maliyet olarak kalıyor ve şirketler bu bedeli ödeyebilir. Ancak uzmanlar, nitelikli göçün finansman, laboratuvarlar, araştırma ortamları gibi bütünlüklü bir ekosistemle buluşması gerektiğini vurguluyor. Ekosistemin işlemesi için yalnızca zirvedeki birkaç kişiye değil, her seviyede yetenekli çalışana ihtiyaç olduğu belirtiliyor. Bunu başarabilen ülkelerin ve şirketlerin teknolojinin sınırlarını belirleyeceğine de dikkat çekiliyor. Bir yandan Trump yönetimi Amerikalı çalışanların iş olanaklarını korumayı hedeflediğini savunurken, diğer yandan yabancı yeteneklere erişimin daralması şirketlerin yatırımlarını ABD dışına taşıma riskini gündeme getiriyor.